Shloka 7
Śrāddha-pravṛtti-kathana and Varjya-dravya-nirdeśa
Origin and Prohibitions in Śrāddha
अपि न: स्वकुले जायाद् यो नो दद्यात्त्रयोदशीम् । मवासु सर्पि:संयुक्त पायसं दक्षिणायने,पितर कहते हैं--“क्या हमारे कुलमें कोई ऐसा पुरुष उत्पन्न होगा, जो दक्षिणायनमें आश्चिन मासके कृष्णपक्षमें मघा और त्रयोदशी तिथिका योग होनेपर हमारे लिये घृतमिश्रित खीरका दान करेगा?
api naḥ svakule jāyād yo no dadyāt trayodaśīm | māsa-śarpiḥ-saṁyuktaṁ pāyasaṁ dakṣiṇāyane |
Bhishma sprach: „Möge in unserer eigenen Linie jemand geboren werden, der uns den Ritus des dreizehnten Mondtages darbringt—während des südlichen Sonnenlaufs—und als Opfergabe pāyasa, mit Ghee vermischt, spendet.“ So sehnen sich die Pitṛs: „Wird ein Nachkomme erstehen, der, wenn die rechte Jahreszeit und die gebührende Mondkonjunktion eintreten, uns durch diese vorgeschriebene Gabe nährt?“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores pitṛ-dharma: descendants sustain and honor ancestors through timely śrāddha-related gifts. Ethical emphasis falls on gratitude, continuity of family responsibility, and performing prescribed offerings with the right substance and season.
Bhīṣma, instructing on duties and gifts, voices the longing of the Pitṛs: they hope a worthy descendant will be born who will perform the Trayodaśī-related offering—pāyasa mixed with ghee—during Dakṣiṇāyana, thereby providing ritual nourishment and honor to the ancestors.