Shloka 149
कुशस्तम्बे जुहोत्यग्निं सुवर्णे तत्र च स्थिते । वल्मीकस्य वपायां च कर्णे वाजस्य दक्षिणे,कुशोंके समूहपर, उसपर रखे हुए सुवर्णपर, बाँबीके छिद्रमें, बकरेके दाहिने कानपर, जिस मार्गसे छकड़ा आता-जाता हो उस भूमिपर, दूसरेके जलाशयमें तथा ब्राह्मणके हाथपर वैदिक प्रमाण माननेवाले पुरुष अग्निस्वरूप मानकर होम आदि कर्म करते हैं और वह होमकार्य सम्पन्न होनेपर भगवान् अग्निदेव आनन्ददायिनी समृद्धिका अनुभव करते हैं
kuśastambe juhoty agniṁ suvarṇe tatra ca sthite | valmīkasya vapāyāṁ ca karṇe vājasya dakṣiṇe |
Vasiṣṭha sprach: „Manche Männer, gestützt auf vedische Autorität, bringen die Gaben dar in dem, was sie als die eigentliche Gestalt Agnis erkennen—selbst wenn das Feuer an ungewöhnlichen Orten entzündet wird: auf einem Büschel oder Halm Kuśa-Gras, auf dem dort niedergelegten Gold, in der Öffnung eines Ameisenhügels, oder auf dem rechten Ohr eines Ziegenbocks. Wird ein solcher Ritus mit diesem Vertrauen in das Zeugnis der Śāstra ordnungsgemäß vollendet, so heißt es, Agni, das göttliche Feuer, nehme daran teil und empfinde eine Freude, die Wohlstand hervorbringt.“
वसिष्ठ उवाच
Educational Q&A
That the validity and fruit of a Vedic rite depend on śāstric authorization and correct ritual intention; even atypical ritual loci can be treated as Agni’s form when grounded in Vedic testimony and performed properly.
Vasiṣṭha explains that some practitioners, trusting Vedic proof, perform homa by recognizing Agni’s presence in various unusual supports (kuśa-clump, gold, anthill opening, goat’s right ear), and that upon completion Agni is pleased and grants prosperity.