Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

गोप्रदानगुणाः तथा कपिलागोविधानम्

Merits of Cow-Gift and the Origin-Account of Kapilā Cows

न त्वेवासां दानमात्र प्रशस्तं पात्र कालो गोविशेषो विधिकश्ष । कालज्ञानं विप्र गवान्तरं हि दुःखं ज्ञातुं पावकादित्यभूतम्‌

Pitāmaha uvāca: na tvevāsāṁ dānamātraṁ praśastaṁ pātraḥ kālo goviśeṣo vidhikaś ca | kālajñānaṁ vipra gavāntaraṁ hi duḥkhaṁ jñātuṁ pāvakādityabhūtam ||

Pitāmaha sprach: „Nicht bloß das Verschenken von Kühen ist lobenswert. Für eine solche Gabe muss man den rechten Empfänger, die rechte Zeit, eine Kuh von angemessener Vorzüglichkeit und das richtige Verfahren bedenken—samt wahrer Einsicht in den Zeitpunkt. O Brāhmaṇa, es ist in der Tat schwer, die Abstufungen unter den Kühen zu erkennen und einen Empfänger zu finden, der wie Feuer und Sonne strahlt.“

not
:
TypeIndeclinable
Root
तुbut
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
एवindeed/only
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
आसाम्of these (cows)
आसाम्:
Sambandha
TypePronoun
Rootइदम् (स्त्रीलिङ्ग-प्रयोगः)
FormFeminine, Genitive, Plural
दानgift/donation
दान:
Karta
TypeNoun
Rootदान
FormNeuter, Nominative, Singular
मात्रम्mere/only
मात्रम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootमात्र
FormNeuter, Nominative, Singular
प्रशस्तम्praiseworthy
प्रशस्तम्:
Predicate
TypeAdjective
Rootप्रशस्त (√शंस्)
FormNeuter, Nominative, Singular
पात्रम्worthy recipient
पात्रम्:
Karta
TypeNoun
Rootपात्र
FormNeuter, Nominative, Singular
कालःproper time
कालः:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
गोcow
गो:
Karta
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Nominative, Singular
विशेषःdistinction/special quality
विशेषः:
Karta
TypeNoun
Rootविशेष
FormMasculine, Nominative, Singular
विधिःproper procedure/rite
विधिः:
Karta
TypeNoun
Rootविधि
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
कालtime
काल:
Karta
TypeNoun
Rootकाल
FormMasculine, Nominative, Singular
ज्ञानम्knowledge
ज्ञानम्:
Karta
TypeNoun
Rootज्ञान
FormNeuter, Nominative, Singular
विप्रO brahmin
विप्र:
Sambodhana
TypeNoun
Rootविप्र
FormMasculine, Vocative, Singular
गवाम्of cows
गवाम्:
Sambandha
TypeNoun
Rootगो
FormFeminine, Genitive, Plural
अन्तरम्difference/gradation
अन्तरम्:
Karta
TypeNoun
Rootअन्तर
FormNeuter, Nominative, Singular
हिindeed/for
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
दुःखम्difficult
दुःखम्:
Predicate
TypeAdjective
Rootदुःख
FormNeuter, Nominative, Singular
ज्ञातुम्to know
ज्ञातुम्:
TypeVerb
Root√ज्ञा
FormInfinitive
पावकby/like fire
पावक:
Karana
TypeNoun
Rootपावक
FormMasculine, Instrumental, Singular
आदित्यby/like the sun
आदित्य:
Karana
TypeNoun
Rootआदित्य
FormMasculine, Instrumental, Singular
भूतम्become/being
भूतम्:
Visheshana
TypeAdjective
Rootभूत (√भू)
FormNeuter, Nominative, Singular

पितामह उवाच

P
Pitāmaha (Bhīṣma)
V
vipra (brāhmaṇa recipient)
G
go (cow)
P
Pāvaka (Agni/fire)
Ā
Āditya (Sun)