Shloka 156
Gopradāna-phalasaṃprāpti: Nāciketa’s Vision of Vaivasvata’s Realms (गोप्रदानफलसम्प्राप्तिः — नाचिकेतोपाख्यानम्)
तस्मात् पानीयदानाद् वै न परं विद्यते क्वचित् । मनीषी पुरुषोंने अन्नको ही मनुष्योंका प्राण बताया है। पुरुषसिंह! सब प्रकारका अन्न (खाद्य पदार्थ) जलसे ही उत्पन्न होता है; अत: जलदानसे बढ़कर दूसरा कोई दान कहीं नहीं है
tasmāt pānīya-dānād vai na paraṁ vidyate kvacit | manīṣī puruṣo 'nne hi manuṣyāṇāṁ prāṇam āha | puruṣa-siṁha! sarva-prakāram annaṁ (khādya-padārthāḥ) jalenaiva utpadyate; ataḥ jala-dānāt baḍhkaraṁ dvitīyaṁ dānaṁ kvāpi na vidyate |
Bhīṣma erklärt, dass keine Gabe die Gabe des Wassers übertrifft. Die Weisen haben gelehrt, dass Nahrung selbst das Leben der Menschen ist; und da jede Art von Nahrung aus Wasser hervorgeht, o Bester der Männer, gibt es nirgends eine größere Wohltat als Wasser zu spenden. In dieser ethischen Unterweisung erhebt Bhīṣma die Wasserspende zu einem grundlegenden Akt des Dharma, weil sie das Leben an seiner Wurzel erhält.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse teaches that giving water is the highest form of charity because water is the basis of all food and thus directly sustains life; supporting life at its source is presented as supreme dharma.
In Anushasana Parva, Bhishma is instructing Yudhiṣṭhira on dharma and charitable duties; here he emphasizes the ethical priority of pānīya-dāna (donating water) as unmatched among gifts.