Previous Verse
Next Verse

Shloka 29

Śulka, Kanyā, and Dauhitra-Riktha: Discourse on Bride-Price and Inheritance Rights (शुल्क-कन्या-दौहित्र-रिक्थविचारः)

सम्प्रदध्यौ तथा राजन्नग्नावग्निरिवाहित: । दहामानेन मनसा शापं श्रुत्वा तथाविधम्‌,राजन! परंतु अपने विषयमें वैसा शाप सुनकर जैसे एक आगमें दूसरी आग रख दी गयी हो और उसकी ज्वाला और भी बढ़ गयी हो, उसी प्रकार विपुलका हृदय शोकाग्निसे दग्ध होने लगा और उसी अवस्थामें वे पुन-अपने कार्योंपर विचार करने लगे

sampradadhyau tathā rājann agnāv agnir ivāhitaḥ | dahamānena manasā śāpaṃ śrutvā tathāvidham ||

Bhishma sprach: „O König, er versank erneut in tiefer Betrachtung, wie wenn man Feuer auf Feuer legt. Als er einen solchen Fluch vernahm, brannte sein Geist umso heftiger; von der inneren Flamme des Kummers versengt, begann er abermals zu erwägen, was zu tun sei.“

सम्प्रदध्यौhe reflected/considered
सम्प्रदध्यौ:
Karta
TypeVerb
Rootसम्-प्र-धा (धातु √धा)
Formलिट् (परोक्सभूत), परस्मैपदम्, प्रथम, एकवचनम्
तथाthus, in that manner
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचनम्
अग्नौin/into the fire
अग्नौ:
Adhikarana
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग, सप्तमी, एकवचनम्
अग्निःfire (another fire)
अग्निः:
Karta
TypeNoun
Rootअग्नि
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
इवas if, like
इव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootइव
आहितःplaced, put (upon/into)
आहितः:
Karta
TypeVerb
Rootआ-धा (धातु √धा)
Formक्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचनम्
दहामानेनby/with (a) burning
दहामानेन:
Karana
TypeVerb
Rootदह् (धातु √दह्)
Formशानच् (present active participle), नपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्
मनसाwith the mind
मनसा:
Karana
TypeNoun
Rootमनस्
Formनपुंसकलिङ्ग, तृतीया, एकवचनम्
शापम्curse
शापम्:
Karma
TypeNoun
Rootशाप
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्
श्रुत्वाhaving heard
श्रुत्वा:
Adhikarana
TypeVerb
Rootश्रु (धातु √श्रु)
Formक्त्वा (absolutive/gerund)
तथाthus, in that way
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
विधम्of such a kind
विधम्:
Karma
TypeAdjective
Rootविध (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचनम्

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
R
rājan (the king addressed, i.e., Yudhiṣṭhira)
Ś
śāpa (curse)
A
agni (fire)