Previous Verse
Next Verse

Shloka 2

Vipula’s Yogic Protection of the Guru’s Household (विपुलस्य योगरक्षा / Vipulasya Yogarakṣā)

युधिष्ठिरे कहा--भरतश्रेष्ठ! मैं स्त्रियोंके स्‍्वभावका वर्णन सुनना चाहता हूँ; क्योंकि सारे दोषोंकी जड़ स्त्रियाँ ही हैं। वे ओछी बुद्धिवाली मानी गयी हैं ।। भीष्म उवाच अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम्‌ । नारदस्य च संवाद पुंश्चल्या पठचचूडया,भीष्मजीने कहा--राजन्‌! इस विषयमें देवर्षि नारदका अप्सरा पञ्चचूड़ाके साथ जो संवाद हुआ था, उसी प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया जाता है

Bhīṣma uvāca: atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam | Nāradasya ca saṃvādaṃ puṃścalyā Pañcacūḍayā ||

Bhīṣma sprach: „Auch in dieser Angelegenheit wird zur Veranschaulichung eine alte Überlieferung angeführt: der Dialog des göttlichen Sehers Nārada mit der Apsaras Pañcacūḍā.“

भीष्मःBhishma
भीष्मः:
Karta
TypeNoun
Rootभीष्म
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (Paroksha-bhuta), 3rd, Singular, Parasmaipada
अत्रhere; in this matter
अत्र:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootअत्र
अपिalso; even
अपि:
TypeIndeclinable
Rootअपि
उदाहरन्तिthey cite; they give as an example
उदाहरन्ति:
TypeVerb
Rootउद्-आ-हृ
FormPresent, 3rd, Plural, Parasmaipada
इमम्this
इमम्:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
FormMasculine, Accusative, Singular
इतिहासम्ancient tale; narrative
इतिहासम्:
Karma
TypeNoun
Rootइतिहास
FormMasculine, Accusative, Singular
पुरातनम्ancient; old
पुरातनम्:
TypeAdjective
Rootपुरातन
FormMasculine, Accusative, Singular
नारदस्यof Narada
नारदस्य:
TypeNoun
Rootनारद
FormMasculine, Genitive, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
संवादम्dialogue; conversation
संवादम्:
Karma
TypeNoun
Rootसंवाद
FormMasculine, Accusative, Singular
पुंश्चल्याwith Pumshchali (name of an apsaras)
पुंश्चल्या:
Karana
TypeNoun
Rootपुंश्चली
FormFeminine, Instrumental, Singular
पञ्चचूडयाwith Panchachuda (the five-crested one; proper name)
पञ्चचूडया:
Karana
TypeNoun
Rootपञ्चचूडा
FormFeminine, Instrumental, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
N
Nārada
P
Pañcacūḍā (apsaras)