Previous Verse
Next Verse

Shloka 36

Viśvāmitra-janma: Ṛcīka–Satyavatī–Gādhi and the Charu Exchange (विश्वामित्र-जन्म: ऋचीक–सत्यवती–गाधि वृत्तान्तः)

दृष्टवा गर्भगनुप्राप्तां भार्या स च महानृषि: । उवाच तां सत्यवतीं दुर्मना भृगुसत्तम:

dṛṣṭvā garbhaganūprāptāṃ bhāryāṃ sa ca mahānṛṣiḥ | uvāca tāṃ satyavatīṃ durmanā bhṛgusattamaḥ ||

Bhīṣma sprach: Als er sah, dass seine Gattin schwanger geworden war, redete jener große Weise—der Vornehmste unter den Bhṛgus—mit bekümmertem Herzen zu Satyavatī. Der Augenblick birgt eine moralische Spannung: Der Anblick der nahenden Geburt wird zum Anlass eines ernsten, pflichtbeladenen Gesprächs, in dem persönliches Empfinden und die Forderungen des Dharma aufeinanderzuprallen drohen.

दृष्ट्वाhaving seen
दृष्ट्वा:
TypeVerb
Rootदृश्
Formक्त्वान्त अव्यय (absolutive/gerund)
गर्भगम्pregnant
गर्भगम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगर्भग
FormFeminine, Accusative, Singular
अनुप्राप्ताम्having attained/come to (a state)
अनुप्राप्ताम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअनुप्राप्त
FormFeminine, Accusative, Singular, कृदन्त (past passive participle) from अनु-√प्राप्
भार्याम्wife
भार्याम्:
Karma
TypeNoun
Rootभार्या
FormFeminine, Accusative, Singular
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
महान्great
महान्:
Karta
TypeAdjective
Rootमहत्
FormMasculine, Nominative, Singular
ऋषिःsage
ऋषिः:
Karta
TypeNoun
Rootऋषि
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid/spoke
उवाच:
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect (लिट्), 3rd, Singular, Parasmaipada
ताम्her
ताम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Accusative, Singular
सत्यवतीम्Satyavatī
सत्यवतीम्:
Karma
TypeNoun
Rootसत्यवती
FormFeminine, Accusative, Singular
दुर्मनाःsad, distressed
दुर्मनाः:
Karta
TypeAdjective
Rootदुर्मनस्
FormMasculine, Nominative, Singular
भृगुसत्तमःthe best of the Bhṛgus
भृगुसत्तमः:
Karta
TypeNoun
Rootभृगु-सत्तम
FormMasculine, Nominative, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
S
Satyavatī
B
Bhṛgusattama (foremost Bhṛgu sage)
B
bhāryā (wife)
G
garbha (pregnancy)