Shloka 12
Śakra–Śambara Saṃvāda: Brāhmaṇa-sevā, Anasūyā, and Vāg-bala (शक्रशम्बरसंवादः)
कृषिगोरक्ष्यमप्येके भैक्ष्यमन्ये5प्यनुछ्िता: । चौराश्नान्येडनृताश्चान्ये तथान्ये नटनर्तका:,कोई-कोई ब्राह्मण खेती और गोरक्षासे जीवन चलाते हैं, कोई भिक्षापर जीवन-निर्वाह करते हैं, कितने ही चोरी करते हैं, कोई झूठ बोलते हैं और दूसरे कितने ही नटोंका तथा नाचनेका कार्य करते हैं
bhīṣma uvāca | kṛṣigorakṣyam apy eke bhaikṣyam anye 'py anuṣṭhitāḥ | caurāś cānye 'nṛtāś cānye tathānye naṭanartakāḥ ||
Bhīṣma sprach: „Einige (selbst unter denen, die nach höheren Regeln leben sollten) erhalten sich durch Ackerbau und Viehhaltung; andere leben von Almosen. Manche wenden sich dem Diebstahl zu, andere der Lüge, und wieder andere verdienen ihren Lebensunterhalt als Schauspieler und Tänzer. Dies zeigt den sichtbaren Verfall und die Verwirrung des rechten Broterwerbs: wie man die vorgeschriebenen Pflichten verlässt und fragwürdige Mittel zum Überleben ergreift.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma highlights how people abandon prescribed, dharmic livelihoods and take up mixed or unethical means (alms, theft, lying, performance work), illustrating social and moral disorder and prompting reflection on right conduct and right livelihood.
In Bhishma’s instruction on dharma, he lists the various ways people sustain themselves—some acceptable, some blameworthy—to show the diversity and degeneration of conduct in society and to frame a discussion on proper duties and ethical living.