Shloka 723
Aṣṭāvakra–Strī-saṃvāda: Dhṛti, hospitality, and a dispute on autonomy
प्रत्युत्थाय च त॑ं विप्रमास्यतामित्युवाच ह । अष्टावक्रने 'स्वस्ति” कहकर उसे आशीर्वाद दिया। वह स्त्री उनके स्वागतके लिये पलँगसे उठकर खड़ी हो गयी और इस प्रकार बोली--“विप्रवर! बैठिये”
pratyutthāya ca taṃ vipram āsatām ity uvāca ha | aṣṭāvakreṇa ‘svasti’ iti uktvā tam āśīrvādam adāt | sā strī tasya satkārārthaṃ palyaṅkāt utthāya sthitā caivam uvāca—“vipravara! āsīyatām” |
Bhishma sprach: Sie erhob sich, um den Brahmanen zu empfangen, und sagte ehrerbietig: „Setzt Euch, o Vornehmster der Brahmanen.“ Aṣṭāvakra sprach „svasti“ („Heil und Wohlergehen“) und spendete ihr seinen Segen. Die Frau stand vom Lager auf, um ihn zu ehren, und lud den ersten unter den Brahmanen nach den Regeln der Gastfreundschaft zum Sitzen ein. Die Stelle hebt die ethische Pflicht hervor, einen Gast respektvoll zu empfangen, und den glückverheißenden Austausch von Segen und Willkommen.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
The verse underscores atithi-dharma (the duty of honoring a guest): one should rise, offer a seat, and speak respectfully; in return, the guest offers auspicious blessings—an ethical exchange that sustains social and spiritual order.
A woman host rises from her couch to welcome a brahmin and invites him to sit. Aṣṭāvakra responds with the benedictory word “svasti” and blesses her, marking a formal, dharmic reception.