Aṣṭāvakra’s Visit to Kubera: Hospitality, Temptation, and the Ethics of Restraint (अष्टावक्र-वैश्रवणोपाख्यानम्)
ऋषि-मुनि तपस्याद्वारा जिसका अन्वेषण करते हैं, उस सदा स्थिर रहनेवाले अनिर्वचनीय परम सूक्ष्म तत्त्वस्वरूप सदाशिवको मैं जीवन-रक्षाके लिये नमस्कार करता हूँ। जिन अविनाशी प्रभुकी मेरे द्वारा सदा ही स्तुति की गयी है, वे महादेव यहाँ मुझे अभीष्ट वरदान दें ।।
vāyudeva uvāca | ṛṣi-muni-tapasyā-dvārā yasyānveṣaṇaṃ kriyate taṃ sadā-sthiraṃ anirvacanīyaṃ parama-sūkṣma-tattva-svarūpaṃ sadāśivaṃ jīvana-rakṣārthaṃ namasyāmi | yasya avināśinaḥ prabhoḥ mayā sadā stutiḥ kṛtā, sa mahādeva iha mām adya īpsitaṃ varadānaṃ dadātu || imaṃ stavaṃ saṃniyatendriyaś ca bhūtvā śucir yaḥ puruṣaḥ paṭhet | abhagna-yogo niyato māsam ekaṃ sa aśvamedha-phalaṃ samāpnuyāt ||
Vāyu sprach: „Zum Schutz des Lebens verneige ich mich vor jenem stets unbewegten Sadāśiva—unaussprechlich, höchst subtil, die Wesenheit der Wirklichkeit—den die ṛṣi und muni durch Askese suchen. Möge mir hier und jetzt jener unvergängliche Herr, den ich immer gepriesen habe—Mahādeva selbst—die ersehnte Gabe gewähren. Wer, die Sinne gezügelt und geläutert, diesen Hymnus rezitiert und die Übung in disziplinierter Beständigkeit einen vollen Monat ununterbrochen fortsetzt, erlangt ein Verdienst, das dem der Aśvamedha-Opferhandlung gleichkommt.“
वायुदेव उवाच
The verse elevates disciplined devotion: restraining the senses, cultivating purity, and maintaining uninterrupted practice are presented as spiritually potent—so potent that sustained recitation of a Śiva-hymn for a month is said to yield merit comparable to a grand royal sacrifice.
Vāyu addresses Śiva in prayer, saluting him as the subtle, indescribable, ever-stable reality sought by ascetics, requesting a desired boon, and then declaring the promised fruit for anyone who recites this stotra with self-control and steady observance for one month.