Previous Verse
Next Verse

Shloka 38

Chapter 2: Sudarśana Upākhyāna — Atithi-Dharma and the Conquest of Mṛtyu

Gṛhastha-Vrata

कुछ कालके पश्चात्‌ उसके गर्भसे अग्निके एक पुत्र हुआ जिसका नाम सुदर्शन रखा गया। वह रूपमें पूर्ण चन्द्रमाके समान मनोहर था और उसे बचपनमें ही सर्वस्वरूप सनातन परब्रह्मका ज्ञान हो गया था ।। अथौघवान्‌ नाम नृपो नृगस्थासीत्‌ पितामह: । तस्याथौघवती कन्या पुत्रश्नौघरथो5भवत्‌,उन दिनों राजा नृगके पितामह ओघवान्‌ इस पृथ्वीपर राज्य करते थे। उनके ओघवती नामवाली एक कन्या और ओघरथ नामवाला एक पुत्र था

atha aughavān nāma nṛpo nṛga-sthāsīt pitāmahaḥ | tasyāthaughavatī kanyā putraś caugharatho 'bhavat || (pūrvam: kālāt tasya garbhād agneḥ putraḥ samajāyata, sudarśana iti nāmnā; sa rūpeṇa pūrṇa-candra-samaḥ manoharaḥ, bālye 'pi sarva-svarūpa-sanatana-parabrahma-jñāna-yuktaḥ) ||

Bhīṣma sprach: Nach einiger Zeit wurde aus ihrem Schoß ein Sohn Agnis geboren, und man gab ihm den Namen Sudarśana. Schön wie der volle Mond, erlangte er schon als Kind die Erkenntnis des ewigen höchsten Brahman, Ursprung und Wesen von allem. In jenen Tagen herrschte ein König namens Oghavān, der Großvater Nṛgas, über die Erde. Er hatte eine Tochter namens Oghavatī und einen Sohn namens Ogharatha.

अथthen/now
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
ओघवान्Oghavān (name of the king)
ओघवान्:
Karta
TypeNoun
Rootओघवत्
FormMasculine, Nominative, Singular
नामby name
नाम:
TypeIndeclinable
Rootनाम
नृपःking
नृपः:
Karta
TypeNoun
Rootनृप
FormMasculine, Nominative, Singular
नृगस्थsituated in/connected with Nṛga (i.e., of Nṛga’s line/realm)
नृगस्थ:
Karta
TypeAdjective
Rootनृगस्थ
FormMasculine, Nominative, Singular
आसीत्was
आसीत्:
TypeVerb
Rootअस्
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular
पितामहःgrandfather/forefather
पितामहः:
Karta
TypeNoun
Rootपितामह
FormMasculine, Nominative, Singular
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine/Neuter, Genitive, Singular
अथthen
अथ:
TypeIndeclinable
Rootअथ
ओघवतीOghavatī (name of the daughter)
ओघवती:
Karta
TypeNoun
Rootओघवती
FormFeminine, Nominative, Singular
कन्याdaughter/maiden
कन्या:
Karta
TypeNoun
Rootकन्या
FormFeminine, Nominative, Singular
पुत्रःson
पुत्रः:
Karta
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
ओघरथःOgharatha (name of the son)
ओघरथः:
Karta
TypeNoun
Rootओघरथ
FormMasculine, Nominative, Singular
अभवत्was/came to be
अभवत्:
TypeVerb
Rootभू
FormImperfect (Laṅ), 3rd, Singular

भीष्म उवाच

B
Bhīṣma
A
Agni
S
Sudarśana
O
Oghavān
N
Nṛga
O
Oghavatī
O
Ogharatha
E
Earth (Pṛthvī)