Shloka 9
Śiva-stavarāja: Upamanyu’s Preface and Initiation of the Śarva-Nāma Enumeration
Anuśāsana-parva 17
कस्तस्य शकनुयाद् वक्तुं गुणान् कार्त्स्न्येन माधव । शिवभक्त होनेके ही कारण मैं यह सनातन वेदस्वरूप स्तोत्र आपको सुनाता हूँ। महादेवजीके इस सम्पूर्ण नामसमूहका पूर्णरूपसे विस्तारपूर्वक वर्णन तो कोई कर ही नहीं सकता। कोई व्यक्ति योगयुक्त होनेपर भी भगवान् शिवकी विभूतियोंका सैकड़ों वर्षोमें भी वर्णन नहीं कर सकता। माधव! जिनके आदि
kastásya śaknuyād vaktuṁ guṇān kārtsnyena mādhava | śivabhaktaḥ san evaṁ sanātana-vedasvarūpaṁ stotraṁ te śrāvayāmi | mahādevasya asya samagra-nāma-samūhasya vistaraṁ pūrṇarūpeṇa kaścid api na varṇayituṁ śaknoti | yogayukto ’pi kaścid bhagavataḥ śivasya vibhūtīḥ śatair varṣair api na varṇayituṁ śaknoti | mādhava! yasya ādi-madhyāntaṁ devā api na vindanti, tasya guṇān kārtsnyena kaḥ varṇayet || kintu devasya mahataḥ saṅkṣiptārtha-pada-akṣaram | yathāśakti mahādevasyaiva kṛpayā saṅkṣepataḥ tasya caritraṁ stotraṁ ca varṇayiṣyāmi | tasya ājñāṁ vinā maheśvarasya stutiḥ na kartum śakyate ||
Vāyu sprach: „Mādhava, wer vermöchte all Seine Eigenschaften in ihrer Gänze zu schildern? Weil ich Śiva ergeben bin, will ich dir diesen ewigen Hymnus vortragen, der der Natur des Veda selbst entspricht. Niemand kann diese vollständige Sammlung der Namen Mahādevas in aller Breite entfalten und erzählen. Selbst wer im Yoga gefestigt ist, könnte auch in Hunderten von Jahren die Erscheinungsformen und Kräfte des Herrn Śiva nicht erschöpfend beschreiben. Mādhava, wenn selbst die Götter weder Anfang noch Mitte noch Ende von Ihm finden, wer könnte je Seine Tugenden vollständig darlegen? Und doch werde ich, soweit meine Kraft reicht—durch die Gnade des weisen Mahādeva selbst—Seine Taten und diesen Hymnus in knapper Bedeutung, in Worten und Silben berichten. Ohne Seine Erlaubnis kann das Lob des Maheśvara nicht wahrhaft unternommen werden.“
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
Śiva’s nature and powers are ultimately beyond exhaustive description—even for gods or advanced yogins—so true praise must be offered with humility, concision, and reliance on Śiva’s own grace and permission.
Vāyu addresses Mādhava and introduces a Śiva-hymn: he first declares the impossibility of fully enumerating Śiva’s names and qualities, then commits to narrating a concise account empowered by Mahādeva’s grace, emphasizing that such praise requires Maheśvara’s sanction.