Shloka 105

Devanagari script

धनुर्धरो धनुर्वेदो दण्डो दमयिता दम: । अपराजित: सर्वसहो नियन्ता नियमोडयम:

Transliteration

dhanurdharo dhanurvedo daṇḍo damayitā damaḥ | aparājitaḥ sarvasaho niyantā aniyamo 'yamaḥ ||

Translation

Bhīṣma sprach: Er ist der Bogenträger und die Kunst des Bogenschießens selbst; er ist der Strafstab, der Zuchtmeister, und die Zucht selbst. Von Feinden unbesiegt, alles ertragend, ist er der Lenker, der die Wesen ihren Pflichten zuweist—und doch ist er an keine Regel gebunden, keiner äußeren Gewalt unterworfen: der schlechthin Unabhängige.

Word by Word

• धनुर्धरः: bow-bearer, archer
• धनुर्धरः: Karta
• Type: Noun
• Root: धनुर्धर
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• धनुर्वेदः: science of archery
• धनुर्वेदः: Karta
• Type: Noun
• Root: धनुर्वेद
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दण्डः: punishment; rod; chastisement
• दण्डः: Karta
• Type: Noun
• Root: दण्ड
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दमयिता: subduer, tamer
• दमयिता: Karta
• Type: Noun
• Root: दमयितृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• दमः: self-control; restraint; discipline
• दमः: Karta
• Type: Noun
• Root: दम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अपराजितः: unconquered, undefeated
• अपराजितः: Karta
• Type: Adjective
• Root: अपराजित
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• सर्वसहः: all-enduring, very forbearing
• सर्वसहः: Karta
• Type: Adjective
• Root: सर्वसह
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• नियन्ता: controller, regulator
• नियन्ता: Karta
• Type: Noun
• Root: नियन्तृ
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अनियमः: absence of restriction; unboundedness
• अनियमः: Karta
• Type: Noun
• Root: अनियम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

• अयमः: unrestrainedness; having no controller
• अयमः: Karta
• Type: Noun
• Root: अयम
• Form: Masculine, Nominative, Singular

Speaker

भीष्म उवाच

Characters & Entities

• Bhīṣma
• Rāma (implied by the epithets in the Gītā Press gloss)
• bow (dhanuḥ)
• Daṇḍa (punitive authority)