Shloka 49
Bhīṣma’s Yogic Departure, Royal Cremation, and Gaṅgā’s Lament (भीष्मस्य योगयुक्त्या देहत्यागः, पितृमेधः, गङ्गाविलापः)
एवं ते वर्तमानस्य सम्यग्दण्डधरस्य च | प्रजापालनदक्षस्य स्वर्गलोको भविष्यति,ऐसा बर्ताव करते हुए यदि तुम न्यायोचित रीतिसे दण्ड धारण करके प्रजापालनमें कुशलतापूर्वक लगे रहोगे तो तुम्हें स्वर्गलोक प्राप्त होगा
evaṁ te vartamānasya samyag daṇḍadharasya ca | prajā-pālana-dakṣasya svargaloko bhaviṣyati ||
Bhishma sprach: „Wenn du dich so verhältst—Strafe und Herrschaft in wahrer Gerechtigkeit führst und geschickt darin bleibst, deine Untertanen zu schützen und zu erhalten—dann wird die Himmelswelt dein bestimmtes Ziel sein. Die Lehre lautet: Das Verdienst eines Herrschers entspringt nicht der Macht an sich, sondern der Selbstzucht, der fairen Durchsetzung des Rechts und der kundigen Fürsorge für das Volk.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
A ruler earns spiritual merit by administering punishment justly (daṇḍa) and by competently protecting and sustaining the people; ethical governance itself becomes a path to higher worlds.
Bhishma, instructing the king on rajadharma, concludes that if the listener continues to act in this prescribed way—fair in discipline and effective in public welfare—he will attain svargaloka.