Shloka 43

प्राप्पानुज्ञां गुरुजनादहं ताक्ष्यमचिन्तयम्‌ । सो5वहद्धिमवन्तं मां प्राप्प चैनं व्यसर्जयम्‌,गुरुजनोंकी आज्ञा पाकर मैंने गरुडका चिन्तन किया। उसने (आकर) मुझे हिमालयपर पहुँचा दिया। वहाँ पहुँचकर मैंने गरुडको विदा कर दिया

prāptānujñāṃ gurujanād ahaṃ tākṣyam acintayam | so 'vahad himavantaṃ māṃ prāpya cainaṃ vyasarjayam ||

Nachdem ich die Erlaubnis der Ältesten erhalten hatte, rief ich in meinem Geist Tākṣya (Garuḍa) an. Er trug mich nach Himavān (in den Himalaya); und als ich dort angekommen war, entließ ich ihn ehrerbietig.

प्राप्यhaving obtained
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
अनुज्ञाम्permission
अनुज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootअनुज्ञा (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
गुरुजनात्from the elders
गुरुजनात्:
Apadana
TypeNoun
Rootगुरुजन (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, पञ्चमी, एकवचन
अहम्I
अहम्:
Karta
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (सर्वनाम), प्रथमा, एकवचन
ताक्ष्यम्Garuda (Tarkshya)
ताक्ष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootताक्ष्य (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
अचिन्तयम्I thought of / I meditated on
अचिन्तयम्:
TypeVerb
Rootचिन्त् (धातु)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद
सःhe
सः:
Karta
TypeNoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
अवहत्carried / conveyed
अवहत्:
TypeVerb
Rootवह् (धातु) (अव-उपसर्ग)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
हिमवन्तम्to the Himalaya
हिमवन्तम्:
Karma
TypeNoun
Rootहिमवत् (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
माम्me
माम्:
Karma
TypeNoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formत्रिलिङ्ग (सर्वनाम), द्वितीया, एकवचन
प्राप्यhaving reached
प्राप्य:
TypeVerb
Rootप्र-आप् (धातु)
Formल्यप् (क्त्वा-प्रत्ययः), कर्तरि, पूर्वकाल (absolutive)
and
:
TypeIndeclinable
Rootच (अव्यय)
एनम्him (that one)
एनम्:
Karma
TypeNoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
व्यसर्जयम्I dismissed / sent away
व्यसर्जयम्:
TypeVerb
Rootसृज् (धातु) (वि-उपसर्ग)
Formलङ् (अनद्यतनभूत), उत्तम, एकवचन, परस्मैपद

वासुदेव उवाच

V
Vāsudeva (Kṛṣṇa)
G
Garuḍa (Tākṣya)
H
Himavān (Himalaya)

Educational Q&A

The verse highlights dharmic procedure: one should seek and receive the consent of elders/authorities before undertaking an important act, and then act with restraint—accepting help without pride and releasing it appropriately once the purpose is fulfilled.

Vāsudeva says that after receiving permission from respected elders, he mentally invoked Garuḍa (Tākṣya). Garuḍa transported him to the Himalaya, and upon reaching there Vāsudeva dismissed Garuḍa.