Previous Verse
Next Verse

Shloka 5

दानशील-समाचारः, सत्कारः, अहिंसा च

Umā–Maheśvara Saṃvāda

इदं चैवापरं गुह्ुमप्रशस्तं निबोधत । अग्नेस्तु वृषलो नेता हविर्मूढाश्व योषित:,अब यह दूसरी उस गोपनीय बातको सुनो, जो उत्तम नहीं है अर्थात्‌ निन्दनीय है। यदि शूद्र किसी द्विजके अग्निहोत्रकी अग्निको एक स्थानसे दूसरे स्थानको ले जाता है तथा मूर्ख स्त्रियाँ यज्ञ-सम्बन्धी हविष्यको ले जाती हैं--इस कार्यको जो धर्म ही समझता है, वह अधर्मसे लिप्त होता है। उसके ऊपर अग्नियोंका कोप होता है और वह शूद्रयोनिमें जन्म लेता है

idaṃ caivāparaṃ guhyaṃ apraśastaṃ nibodhata | agnestu vṛṣalo netā havirmūḍhāśva yoṣitaḥ ||

Dhaumya sprach: Versteht nun noch einen weiteren vertraulichen Punkt — nicht lobenswert, vielmehr tadelnswert. Wenn ein Śūdra zum Träger des heiligen Agnihotra-Feuers eines Dvija wird und es von einem Ort zum anderen bringt, und wenn unwissende Frauen das havis, die Opfergabe, tragen, dann wird derjenige, der solches Tun für „dharma“ hält, von adharma befleckt. Die heiligen Feuer zürnen ihm, und man sagt, er werde in einem Śūdra-Schoß wiedergeboren.

इदम्this
इदम्:
Karma
TypeNoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
and
:
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
TypeIndeclinable
Rootएव
अपरम्another/further
अपरम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअपर (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
गुह्यम्secret
गुह्यम्:
Karma
TypeAdjective
Rootगुह्य (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
अप्रशस्तम्not commendable/blameworthy
अप्रशस्तम्:
Karma
TypeAdjective
Rootअप्रशस्त (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, प्रथमा, एकवचन
निबोधतunderstand/learn (you all)
निबोधत:
TypeVerb
Rootबुध् (धातु)
Formलोट् (आज्ञार्थ), मध्यम, बहुवचन, परस्मैपद
अग्नेःof Agni/of the fire
अग्नेः:
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन
तुbut/indeed
तु:
TypeIndeclinable
Rootतु
वृषलःa śūdra/low-born man
वृषलः:
Karta
TypeNoun
Rootवृषल (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
नेताcarrier/one who leads
नेता:
Karta
TypeNoun
Rootनेतृ (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हविःoblation
हविः:
Karma
TypeNoun
Rootहविस् (प्रातिपदिक)
Formनपुंसक, द्वितीया, एकवचन
मूढfoolish/deluded
मूढ:
Karta
TypeAdjective
Rootमूढ (प्रातिपदिक; क्त-प्रत्ययान्त विशेषण)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन
अश्वhorse
अश्व:
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
योषितःwomen
योषितः:
Karta
TypeNoun
Rootयोषित् (प्रातिपदिक)
Formस्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन

धौग्य उवाच

धौग्य (Dhaugya)
अग्नि / यज्ञाग्नि (Agni, sacrificial fire)
वृषल / शूद्र (Śūdra)
हविस् (havis, oblation)
योषित् (women)