Shloka 39
Vānaprastha-dharma and Tapas: Śiva–Umā Saṃvāda
Forest-Stage Discipline and Austerity
महामते! इस श्राद्धमें जो पहला पिण्ड पानीके भीतर चला जाता है, वह चन्द्रमाको तृप्त करता है और चन्द्रमा स्वयं देवता तथा पितरोंको तृप्त करते हैं ।। भुडक्ते तु पत्नी यं चैषामनुज्ञाता तु मध्यमम् । पुत्रकामाय पुत्र तु प्रयच्छन्ति पितामहा:,इसी प्रकार श्राद्धकर्ताकी पत्नी गुरुजनोंकी आज्ञासे जो मध्यम पिण्डका भक्षण करती है, उससे प्रसन्न हुए पितामह पुत्रकी कामनावाले पुरुषको पुत्र प्रदान करते हैं
mahāmate! asmin śrāddhe yaḥ prathamaḥ piṇḍaḥ salile praviśati sa candramasaṃ tarpayati, candramāś ca svayaṃ devān pitṝṃś ca tarpayati. bhuṅkte tu patnī yaṃ ca eṣām anujñātā tu madhyamam; putrakāmāya putraṃ tu prayacchanti pitāmahāḥ.
Der göttliche Bote sprach: „O Weiser, in diesem Śrāddha sättigt der erste Reisbällchen-Piṇḍa, der ins Wasser gelangt, den Mond. Und der Mond wiederum nährt und befriedigt sowohl die Götter als auch die Ahnen. Ebenso: Wenn die Gattin des Opfernden—mit Erlaubnis der Ältesten—den mittleren Piṇḍa verzehrt, so gewähren die Ahnen, erfreut über diese Tat, dem Mann, der nach Nachkommenschaft verlangt, einen Sohn.“
देवदूत उवाच
Educational Q&A
Śrāddha is presented as a dharmic act with cosmic linkage: offerings connect to Candra, who mediates nourishment to gods and ancestors. Properly authorized participation—especially the wife’s sanctioned act—can yield the fruit of progeny, emphasizing ritual order, consent of elders, and continuity of lineage.
A divine messenger explains the results of specific śrāddha actions: the first piṇḍa entering water satisfies the Moon, who then satisfies gods and ancestors; and the wife, with elders’ permission, eats the middle piṇḍa, by which the pleased forefathers grant a son to one who desires offspring.