Shloka 4
अध्याय १२८: शिव–उमा संवादः — तिलोत्तमा, श्मशान-मेध्यता, तथा चातुर्वर्ण्य-धर्मः
Chapter 128: Śiva–Umā Dialogue—Tilottamā, the Ritual Valence of the Śmaśāna, and the Fourfold Duty-Code
अत्राप्युदाहरन्तीममितिहासं पुरातनम् । गृहीत्वा रक्षसा मुक्तो द्विजाति: कानने यथा,इस विषयमें एक प्राचीन इतिहासका उदाहरण दिया जाता है, जिसके अनुसार कोई ब्राह्मण किसी जंगलमें किसी राक्षसके चंगुलमें फँसकर भी सामनीतिके द्वारा उससे मुक्त हो गया था
atrāpy udāharantīmam itihāsaṃ purātanam | gṛhītvā rakṣasā mukto dvijātiḥ kānane yathā ||
Auch hierzu wird ein altes Beispiel angeführt: Wie ein Dvija, den ein Rākṣasa im Wald gepackt hatte, dennoch freigelassen und gerettet wurde—durch kluge, beschwichtigende Staatskunst und nicht durch Gewalt.
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhīṣma introduces an old precedent to show that even in danger one may secure safety through nīti—prudent, conciliatory strategy and wise conduct—rather than relying only on violence.
Bhīṣma begins an illustrative story: a rākṣasa captures a twice-born man in a forest, yet the captive is ultimately freed; the verse signals that this will serve as a moral example for the topic under discussion.