Shloka 17
Nārāyaṇa-tejas: Kṛṣṇa’s Vrata, the Fire-Manifestation, and the Sages’ Inquiry (अनुशासन पर्व, अध्याय १२६)
“मैत्रेयजी! तुम जो कुछ चाहोगे, उसके अनुसार तुमको अन्न-पानकी सामग्री प्राप्त होगी। तुम बुद्धिमान, कुलीन, शास्त्रज्ञ और दयालु हो। तुम्हारी तरुण अवस्था है और तुम व्रतधारी हो। अतः सदा धर्म-पालनमें लगे रहो और गृहस्थोंके लिये जो सबसे उत्तम एवं मुख्य कर्तव्य है, उसे ग्रहण करो--ध्यान देकर सुनो ।।
maitreya-jī! tvaṁ yat kiṁcid icchasi, tad-anusāreṇa te anna-pāna-sāmagrī prāpsyate. tvaṁ buddhimān kulīnaḥ śāstrajñaḥ dayāluś ca. tava taruṇāvasthā vartate, tvaṁ ca vratadharaḥ. ataḥ sadā dharma-pālane lagnaḥ bhava, gṛhasthānāṁ yat paramam eva mukhyaṁ ca kartavyaṁ, tad gṛhāṇa—dhyānena śṛṇu.
yo bhartā vāsitā-tuṣṭo bhartuṣ-tuṣṭā ca vāsitā |
yasminn evaṁ kule sarvaṁ kalyāṇaṁ tatra vartate ||
Bhīṣma sprach: „Maitreya! Was immer du begehrst, entsprechend wirst du Speise und Trank erhalten. Du bist weise, von edler Herkunft, in den Śāstras bewandert und voll Mitgefühl. Du stehst in der Kraft der Jugend und lebst nach Gelübden. Darum sei stets damit befasst, das Dharma zu wahren, und nimm an—höre aufmerksam—die höchste und wichtigste Pflicht der Hausleute. In dem Geschlecht, in dem der Gatte an einer wohl umsorgten Gattin Gefallen findet und die Gattin an einem Gatten, der sie recht erhält, dort wohnen Wohlergehen und glückverheißender Segen in Fülle.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Bhishma teaches that the foremost householder ethic is reciprocal care: when a husband supports and cherishes his wife and the wife is content with and supportive of her husband, the entire family becomes a seat of kalyāṇa (welfare and auspiciousness).
Bhishma addresses the sage Maitreya, praises his virtues and discipline, assures him of hospitality, and then introduces a key instruction on gṛhastha-dharma, culminating in a maxim about marital harmony as the foundation of a flourishing household.