Sāma (Sāntva) and Dāna: The Brāhmaṇa’s Conciliatory Release from a Rākṣasa
- आदरणीय पुरुषके चरणोंको हाथसे पकड़कर जो नमस्कार किया जाता है
bhīṣma uvāca | evam uktaḥ pratyuvāca maitreyaḥ karmapūjakaḥ | atyantaśrīmati kule jātaḥ prājño bahuśrutaḥ ||
Die ehrerbietige Begrüßung, bei der man mit der Hand die Füße eines verehrungswürdigen Mannes ergreift und sich verneigt, heißt «abhivādana»; und das Neigen des Hauptes vor einem zu Verehrenden, indem man beide Hände zum añjali faltet und an die Stirn führt, nennt man «praṇāma». Bhīṣma sprach: So angesprochen, erwiderte Maitreya — ein Verehrer der rechten Tat. Er war in ein überaus wohlhabendes Geschlecht geboren, weise und von weitreichender Gelehrsamkeit.
भीष्म उवाच
The verse introduces Maitreya as a model of dharmic character—devoted to right action, wise, and learned—implying that ethical authority rests on conduct and knowledge rather than mere birth or wealth.
Bhishma reports that after being addressed, the sage Maitreya responds; the line functions as a narrative transition and a brief characterization of Maitreya before his counsel unfolds.