Shloka 5
उपवासविधि-प्रश्नः
Inquiry into the Discipline of Fasting
प्रत्यक्ष भिन्नहृदया भेदयेयु: कृतं नरा: । श्रियाभितप्ता: कौन्तेय भेदकामास्तथारय:,यदि बड़ा भाई प्रत्यक्षरूपसे अपराधका दण्ड देता है तो उसके छोटे भाइयोंका हृदय छिन्न-भिन्न हो जाता है और वे उस दुर्व्यवहारका लोगोंमें प्रचार कर देते हैं, तब उनके ऐश्वर्यको देखकर जलनेवाले कितने ही शत्रु उनमें मतभेद पैदा करनेकी इच्छा करने लगते हैं
pratyakṣa-bhinnahṛdayā bhedayeyuḥ kṛtaṃ narāḥ | śriyābhitaptāḥ kaunteya bhedakāmās tathārayāḥ ||
Bhishma sprach: „Wenn der ältere Bruder für ein Vergehen offen Strafe verhängt, werden die Herzen der jüngeren Brüder zerrissen und verwundet; und sie tragen diese harte Behandlung unter die Leute. Sehen sie ihren Wohlstand, so beginnen viele Feinde — von Neid verzehrt, o Sohn der Kunti — Zwietracht unter ihnen zu wünschen und zu säen.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Discipline should be administered with discretion: public, harsh punishment within a family can fracture hearts and invite outsiders—especially envious enemies—to exploit the resulting resentment and create lasting divisions.
In Bhishma’s instruction to Yudhiṣṭhira on conduct and governance, he warns that when an elder brother punishes a younger brother openly, the younger may feel humiliated and publicize the grievance; this makes the family vulnerable to enemies who, jealous of their prosperity, seek to foment discord.