Shloka 40
उपदेशदोषप्रसङ्गः (Upadeśa-doṣa-prasaṅgaḥ) — The Risk of Misapplied Counsel
अभिषिक्त: प्रकृतिभी राजपुत्र: स पार्थिव: । नरेश! पिताके परलोकवासी हो जानेपर शुद्ध होनेके पश्चात् मन्त्री और प्रजा आदिने मिलकर उस राजकुमारको राजाके पदपर अभिषिक्त कर दिया ।। अभिषिक्तेन स ऋषिरभिषिक्त: पुरोहित:,राजाने अभिषिक्त होनेके साथ ही उस ऋषिका भी पुरोहितके पदपर अभिषेक कर दिया
abhīṣiktaḥ prakṛtibhiḥ rājaputraḥ sa pārthivaḥ | nareśa! pitā ke paralokavāsī ho jānepara śuddha honeke paścāt mantrī ca prajā-ādayaś ca militvā taṁ rājakumāraṁ rājapade ’bhyaṣiñcan || abhīṣiktena sa ṛṣir abhīṣiktaḥ purohitaḥ; rājñā abhīṣiktaḥ san sa ṛṣir api purohitapade ’bhyaṣiñcata ||
Bhishma sprach: „O König, als der Vater in die jenseitige Welt eingegangen war und die Zeit der Reinigung vollendet war, setzten die Minister und das Volk gemeinsam jenen Prinzen durch die Weihe als Herrscher ein. Und zugleich mit der Weihe des Königs wurde auch jener Weise geweiht — in das Amt des königlichen Priesters (Purohita) eingesetzt. So wurden, dem Dharma gemäß, die rechtmäßige Nachfolge und die rechte Ordnung heiliger und weltlicher Autorität begründet.“
भीष्म उवाच
Educational Q&A
Legitimate rule is established through dharmic procedure: after the deceased king’s rites and purification, the realm (ministers and subjects) installs the rightful heir, and sacred authority is simultaneously set in order by appointing a qualified purohita. Political power and ritual guidance are meant to be harmonized.
After the king’s death and the completion of mourning/purification, the ministers and the people jointly perform the prince’s royal consecration (abhiṣeka). At the same time, a sage is installed as the royal priest (purohita), formalizing both governance and religious counsel.