Previous Verse
Next Verse

Shloka 71

ययाति–देवयानी संवादः

Yayāti–Devayānī Dialogue and Śukra’s Consent

(यो5कार्षीद्‌ दुष्करं कर्म देवानां कारणात्‌ कच: । न तत्कीर्तिर्जरां गच्छेद्‌ यज्ञियश्न भविष्यति ।।) एतावदुकक्‍्त्वा वचनं विरराम स भार्गव: । दानवा विस्मयाविष्टा: प्रययु: स्वं निवेशनम्‌,“जिन महात्मा कचने देवताओंके लिये वह दुष्कर कार्य किया है, उनकी कीर्ति कभी नष्ट नहीं हो सकती और वे यज्ञभागके अधिकारी होंगे।” ऐसा कहकर शुक्राचार्यजी चुप हो गये और दानव आश्चवर्यचकित होकर अपने-अपने घर चले गये

yo'kārṣīd duṣkaraṃ karma devānāṃ kāraṇāt kacaḥ | na tatkīrtir jarāṃ gacched yajñiyaś ca bhaviṣyati || etāvad uktvā vacanaṃ virarāma sa bhārgavaḥ | dānavā vismayāviṣṭāḥ prayayuḥ svaṃ niveśanam ||

Vaiśampāyana sprach: „Kaca hat um der Götter willen eine Tat vollbracht, die überaus schwer war. Darum wird sein Ruhm mit der Zeit nicht verblassen, und er wird Anspruch auf einen Anteil an den Opfergaben haben.“ Nachdem der Bhārgava (Śukra) so gesprochen hatte, schwieg er. Die Dānavas, vom Staunen getroffen, gingen in ihre jeweiligen Wohnstätten zurück.

यःwho
यः:
Karta
TypePronoun
Rootयद्
FormMasculine, Nominative, Singular
अकार्षीत्did, performed
अकार्षीत्:
TypeVerb
Rootकृ
FormAorist (luṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
दुष्करम्difficult
दुष्करम्:
TypeAdjective
Rootदुष्कर
FormNeuter, Accusative, Singular
कर्मdeed, act
कर्म:
Karma
TypeNoun
Rootकर्मन्
FormNeuter, Accusative, Singular
देवानाम्for the gods / of the gods
देवानाम्:
Sampradana
TypeNoun
Rootदेव
FormMasculine, Genitive, Plural
कारणात्because of, due to
कारणात्:
Karana
TypeNoun
Rootकारण
FormNeuter, Ablative, Singular
कचःKaca
कचः:
Karta
TypeNoun
Rootकच
FormMasculine, Nominative, Singular
not
:
TypeIndeclinable
Root
तत्that (his)
तत्:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormFeminine, Nominative, Singular
कीर्तिःfame
कीर्तिः:
Karta
TypeNoun
Rootकीर्ति
FormFeminine, Nominative, Singular
जराम्decay, old age
जराम्:
Karma
TypeNoun
Rootजरा
FormFeminine, Accusative, Singular
गच्छेत्would go, would fall into
गच्छेत्:
TypeVerb
Rootगम्
FormOptative (liṅ), 3rd, Singular, Parasmaipada
यज्ञियःfit for sacrifice, entitled to sacrificial share
यज्ञियः:
TypeAdjective
Rootयज्ञिय
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
TypeIndeclinable
Root
भविष्यतिwill be
भविष्यति:
TypeVerb
Rootभू
FormFuture (luṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
एतावत्this much
एतावत्:
Karma
TypePronoun/Adjective
Rootएतावत्
FormNeuter, Accusative, Singular
उक्त्वाhaving said
उक्त्वा:
TypeVerb
Rootवच्
Formक्त्वा (absolutive), Active
वचनम्speech, words
वचनम्:
Karma
TypeNoun
Rootवचन
FormNeuter, Accusative, Singular
विररामceased, stopped
विरराम:
TypeVerb
Rootवि-रम्
FormPerfect (liṭ), 3rd, Singular, Parasmaipada
सःhe
सः:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
FormMasculine, Nominative, Singular
भार्गवःthe Bhārgava (Śukra)
भार्गवः:
Karta
TypeNoun
Rootभार्गव
FormMasculine, Nominative, Singular
दानवाःthe Dānavas (demons)
दानवाः:
Karta
TypeNoun
Rootदानव
FormMasculine, Nominative, Plural
विस्मयाविष्टाःovercome by astonishment
विस्मयाविष्टाः:
TypeAdjective
Rootविस्मय-आविष्ट
FormMasculine, Nominative, Plural, क्त (past passive participle used adjectivally)
प्रययुःwent forth, departed
प्रययुः:
TypeVerb
Rootप्र-या
FormPerfect (liṭ), 3rd, Plural, Parasmaipada
स्वम्their own
स्वम्:
TypeAdjective/Pronoun
Rootस्व
FormNeuter, Accusative, Singular
निवेशनम्dwelling, abode
निवेशनम्:
Karma
TypeNoun
Rootनिवेशन
FormNeuter, Accusative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
K
Kaca
D
Devas
B
Bhārgava (Śukra)
D
Dānavas
Y
Yajña (sacrificial rite)
Y
Yajñabhāga (share in offerings)