Shloka 22
Śukra’s Ultimatum and Devayānī’s Demand (शुक्र-प्रतिज्ञा तथा देवयानी-वर-याचना)
अनुदर्श ततश्रक्रे प्रत्यगृह्नान्न चाप्पसौ | ततो महर्षिश्रि: क्रुद्ध: सद्य: शप्तो व्यनश्यत,धन्यं यशस्यमायुष्यं कीर्तयिष्यामि तेडनघ । वैशम्पायनजी कहते हैं--निष्पाप जनमेजय! अब मैं दक्ष प्रजापति, वैवस्वत मनु, भरत, कुरु, पूर, अजमीढ, यादव, कौरव तथा भरतवंशियोंकी कुल-परम्पराका तुमसे वर्णन करूँगा। उनका कुल परम पवित्र, महान् मंगलकारी तथा धन, यश और आयुकी प्राप्ति करानेवाला है जनमेजय! ब्रह्मतोकसे सनत्कुमारजीने आकर उन्हें बहुत समझाया और ब्राह्मणोंपर अत्याचार न करनेका उपदेश दिया, किंतु वे उनकी शिक्षा ग्रहण न कर सके। तब क्रोधमें भरे हुए महर्षियोंने तत्काल उन्हें शाप दे दिया, जिससे वे नष्ट हो गये
anu darśa tataḥ śakre pratyagṛhṇān na cāpy asau | tato maharṣiśrīḥ kruddhaḥ sadyaḥ śapto vyanāśyata || dhanyaṃ yaśasyam āyuṣyaṃ kīrtayiṣyāmi te 'nagha |
Vaiśampāyana sprach: „Obwohl Indra ihm den rechten Weg wies, nahm er ihn weder an noch befolgte er ihn. Da wurden die ehrwürdigen großen Seher zornig, sprachen sogleich einen Fluch, und er ging zugrunde. O Schuldloser, nun will ich dir eine Abstammung schildern, die gesegnet ist, Ruhm verleiht und langes Leben fördert.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Respect for dharmic instruction—especially from divine or sage authority—is essential; rejecting wise counsel and persisting in wrongdoing invites swift karmic consequence, here expressed as a sage’s curse leading to destruction.
Vaiśampāyana notes that a certain person did not accept Indra’s guidance; the sages, angered by this obstinacy (and implied misconduct), immediately cursed him, causing his downfall. The speaker then transitions to announcing a forthcoming account of an auspicious lineage.