Shloka 2
अध्याय ७४: अक्रोध–क्षमा–निवासनीति
Chapter 74: Non-anger, Forbearance, and the Ethics of Residence
त्रिषु वर्षेषु पूर्णेषु दीप्तानलसमपद्युतिम् रूपौदार्यगुणोपेतं दौष्पन्तिं जनमेजय,जनमेजय! तदनन्तर पूरे तीन वर्ष व्यतीत होनेके बाद सुन्दर जाँघोंवाली शकुन्तलाने अपने गर्भसे प्रजजलित अग्निके समान तेजस्वी, रूप और उदारता आदि गुणोंसे सम्पन्न, अमित पराक्रमी कुमारको जन्म दिया, जो दुष्यन्तके वीर्यसे उत्पन्न हुआ था
vaiśaṃpāyana uvāca | triṣu varṣeṣu pūrṇeṣu dīptānalasamapadyutim rūpaudāryaguṇopetaṃ dauṣpantiṃ janamejaya |
Vaiśaṃpāyana sprach: Als drei Jahre vollendet waren, o Janamejaya, gebar Śakuntalā einen Sohn aus Duṣyantas Geschlecht—strahlend wie loderndes Feuer, begabt mit Schönheit und edler Freigebigkeit und ausgezeichnet durch große Tapferkeit. Die Erzählung betont die Frucht rechtmäßiger Abstammung und das Hervortreten eines würdigen Erben, dessen Tugenden als Zeichen einer vorherbestimmten Königsherrschaft gelten.
वैशग्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse frames the birth of a royal heir as the fruition of rightful lineage and virtue: the child’s splendor and qualities (beauty, generosity, prowess) are presented as ethical and political markers of fitness for kingship, aligning personal excellence with dharmic continuity.
After three years have passed, Śakuntalā gives birth to a son connected to Duṣyanta’s line, described as fire-like in radiance and rich in noble qualities; Vaiśaṃpāyana narrates this to King Janamejaya.