Previous Verse
Next Verse

Shloka 93

आदि पर्व, अध्याय 67 — गान्धर्वविवाह-समयः

Duḥṣanta–Śakuntalā: Gandharva Marriage and Succession Condition

वैशम्पायन उवाच दुर्योधनो युयुत्सुश्न राजन्‌ दुःशासनस्तथा । दुःसहो दुःशलश्चैव दुर्मुखश्च॒ तथापर:

vaiśampāyana uvāca duryodhano yuyutsuś ca rājan duḥśāsanas tathā | duḥsaho duḥśalaś caiva durmukhaś ca tathāparaḥ ||

Vaiśampāyana sprach: „O König, (unter den Söhnen Dhṛtarāṣṭras waren) Duryodhana und Yuyutsu, ebenso Duḥśāsana; ferner Duḥsaha, Duḥśalā, Durmukha und noch ein weiterer.“

वैशम्पायनःVaiśampāyana
वैशम्पायनः:
Karta
TypeNoun
Rootवैशम्पायन
FormMasculine, Nominative, Singular
उवाचsaid
उवाच:
Karma
TypeVerb
Rootवच्
FormPerfect, Third, Singular, Parasmaipada
दुर्योधनःDuryodhana
दुर्योधनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्योधन
FormMasculine, Nominative, Singular
युयुत्सुःYuyutsu
युयुत्सुः:
Karta
TypeNoun
Rootयुयुत्सु
FormMasculine, Nominative, Singular
राजन्O king
राजन्:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराजन्
FormMasculine, Vocative, Singular
दुःशासनःDuḥśāsana
दुःशासनः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशासन
FormMasculine, Nominative, Singular
तथाalso/likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
दुःसहःDuḥsaha
दुःसहः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःसह
FormMasculine, Nominative, Singular
दुःशलःDuḥśala
दुःशलः:
Karta
TypeNoun
Rootदुःशल
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
एवindeed/just
एव:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootएव
दुर्मुखःDurmukha
दुर्मुखः:
Karta
TypeNoun
Rootदुर्मुख
FormMasculine, Nominative, Singular
and
:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Root
तथाalso/likewise
तथा:
Adhikarana
TypeIndeclinable
Rootतथा
अपरःanother (one)
अपरः:
Karta
TypeAdjective
Rootअपर
FormMasculine, Nominative, Singular

वैशम्पायन उवाच

V
Vaiśampāyana
J
Janamejaya
D
Duryodhana
Y
Yuyutsu
D
Duḥśāsana
D
Duḥsaha
D
Duḥśalā
D
Durmukha

Educational Q&A

Though primarily genealogical, the verse supports a Mahābhārata-wide ethical pattern: lineage and power are narrated alongside names and reputations that later crystallize into choices of dharma or adharma—reminding the listener that character, not birth alone, determines moral standing.

Vaiśampāyana continues enumerating members of Dhṛtarāṣṭra’s family, naming prominent Kauravas (and Duḥśalā) as part of the broader account of the Kuru lineage given to King Janamejaya.