Shloka 63
Śakuntalā-Janma-Nāmakaraṇa (Birth and Naming of Śakuntalā) | शकुन्तला-जन्म-नामकरणम्
ततस्त्वैसवतं नागं जज्ञे भद्रमना: सुतम् । ऐरावत: सुतस्तस्या देवनागो महागज:,नरश्रेष्ठी समस्त मृग मृगीकी संतानें हैं। परंतप! मृगमन्दासे रीछ तथा सृमर (छोटी जातिके मृग) उत्पन्न हुए। भद्रमनाने ऐरावत हाथीको अपने पुत्ररूपमें उत्पन्न किया। देवताओंका हाथी महान् गजराज ऐरावत भद्रमनाका ही पुत्र है
tatas tv airāvataṃ nāgaṃ jajñe bhadramanāḥ sutam | airāvataḥ sutastasyā devanāgo mahāgajaḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Darauf gebar Bhadrāmanā den Elefanten Airāvata als ihren Sohn. Dieser Airāvata—gerühmt als der Elefant der Götter und mächtiger Herr unter den Elefanten—stammte wahrhaftig von ihr. Die Stelle betont das geordnete Entfalten von Schöpfung und Abstammung: Selbst erhabene Wesen werden auf bestimmte Ursprünge zurückgeführt, ganz im Sinne der Mahābhārata, die Genealogie und kosmische Ordnung hochhält.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse emphasizes orderly lineage and cosmic arrangement: even the most exalted beings (like the divine elephant Airāvata) have traceable origins, reinforcing the Mahābhārata’s ethical-cosmic view that the world is structured through lawful descent and interconnected creation.
Vaiśampāyana continues a genealogical/creation sequence, stating that Bhadrāmanā bore Airāvata as her son, identifying him as the famed divine elephant and a great lord among elephants.