Shloka 1
Duḥṣanta at Kaṇva-Āśrama; Śakuntalā’s Reception and Origin Prelude (दुःषन्तस्य कण्वाश्रमागमनम्)
- “वैश्यायां क्षत्रियाज्जात: करण: परिकीर्तितः ।” (वैश्य माता और क्षत्रिय पितासे उत्पन्न पुत्र 'करण' कहलाता है) इस धर्मशास्त्रीय वचनके अनुसार युयुत्सुकी “करण' संज्ञा बतायी गयी है। (सम्भवपर्व) पञ्चषष्टितमो < ध्याय: मरीचि आदि महर्षियों तथा अदिति आदि दक्षकन्याओंके वंशका विवरण वैशमग्पायन उवाच अथ नारायणेनेन्द्रश्नबकार सह संविदम् । अवतर्तु महीं स्वर्गादंशत: सहित: सुरै:,वैशम्पायनजी कहते हैं--राजन्! देवताओंसहित इन्द्रने भगवान् विष्णुके साथ स्वर्ग एवं वैकुण्ठसे पृथ्वीपर अंशत: अवतार ग्रहण करनेके सम्बन्धमें कुछ सलाह की
vaiśampāyana uvāca | atha nārāyaṇenendras tribhiḥ saha saṃvidam | avatartu mahīṃ svargād aṃśataḥ sahitaḥ suraiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Da hielt Indra, zusammen mit den Göttern, Rat mit Nārāyaṇa (Viṣṇu) darüber, vom Himmel zur Erde herabzusteigen und dabei Teilinkarnationen anzunehmen. Die Stelle zeichnet einen göttlichen, bewusst gefassten Plan: Die Götter beschließen, in abgemessenen Anteilen in die Menschenwelt einzutreten, um Ordnung wiederherzustellen und das Dharma zu wahren.
वैशमग्पायन उवाच
Educational Q&A
Dharma is upheld not only through human effort but also through a purposeful, measured divine intervention: the gods choose to manifest partially on earth to restore balance and restrain adharma.
The narrator introduces a pivotal council: Indra and the gods confer with Nārāyaṇa and decide to descend from Svarga to Earth in partial incarnations, setting the stage for the births and events that will culminate in the great conflict and the re-establishment of dharma.