Shloka 49
Duḥṣantasya Vana-praveśaḥ
King Duḥṣanta’s Entry into the Forest Hunt
वायुना प्रेर्यमाणस्तु धूम्राय मुदमन्वगात् । तस्य रेत: प्रचस्कन्द चरतो गहने वने,उस समय कामोददीपक वायुसे प्रेरित हो राजाके मनमें रतिके लिये स्त्रीविषयक प्रीति उत्पन्न हुई। इस प्रकार वनमें विचरनेवाले राजा उपरिचरका वीर्य स्खलित हो गया
vāyunā preryamāṇas tu dhūmrāya mudam anvagāt | tasya retaḥ pracaskanda carato gahane vane ||
Vaiśampāyana sprach: Vom Wind, der das Begehren entfachte, aufgewühlt, wandte sich der Geist des Königs sinnlicher Lust zu. Als er in einem dichten Wald umherging, entlud sich sein Samen unwillkürlich—ein Vorfall, der die außergewöhnlichen Umstände von Empfängnis und Geschlechterfolge in Gang setzt.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how powerful desire can arise from external triggers and overwhelm even a king, implying the ethical importance of vigilance and self-restraint; it also frames such moments as narrative causes that lead to consequential outcomes in lineage and destiny.
While wandering in a dense forest, the king—stirred by a desire-arousing wind and thoughts of Dhūmrā—experiences involuntary seminal discharge, an event that becomes a key link in the unfolding account of conception and genealogical developments.