Shloka 3
Jaratkāru-nirukti and Parīkṣit’s forest encounter (जরত्कारुनिरुक्तिः—परिक्षिद्वनप्रसङ्गः)
गन्धमादनमासाद्य बदर्या च तपोरत: । गोकर्णे पुष्करारण्ये तथा हिमवतस्तटे,अपनी इन्द्रियोंको वशमें करके सदा नियमपूर्वक रहते हुए शेषजी गन्धमादन पर्वतपर जाकर बदरिकाश्रम तीर्थमें तप करने लगे। तत्पश्चात् गोकर्ण, पुष्कर, हिमालयके तटवर्ती प्रदेश तथा भिन्न-भिन्न पुण्य-तीर्थों और देवालयोंमें जा-जाकर संयम-नियमके साथ एकान्तवास करने लगे
śaunaka uvāca | gandhamādanam āsādya badaryā ca taporataḥ | gokarṇe puṣkarāraṇye tathā himavatas taṭe |
Śaunaka sprach: Nachdem er den Berg Gandhamādana erreicht und in Badarī der Askese ergeben war, lebte er dann in Zucht und Selbstbeherrschung in Gokarṇa, im Puṣkara-Wald und an den Hängen des Himālaya—einsam durch heilige Stätten wandernd, die Sinne bezwingend und seine Gelübde wahrend.
शौनक उवाच
Educational Q&A
The verse foregrounds the dharmic discipline of tapas: mastery of the senses and steady observance of vows (niyama) are presented as the foundation for spiritual progress, especially when supported by solitude and pilgrimage to sacred places.
Śaunaka describes an ascetic’s movement through major sacred regions—Gandhamādana, Badarī, Gokarṇa, Puṣkara forest, and the Himalayan slopes—undertaking austerities and living in restrained solitude as part of a sustained spiritual practice.