Shloka 12
अध्याय ३४ — एलापत्रस्योपदेशः
Elāpatra’s Counsel on the Nāgas’ Deliverance
सौतिर्वाच इत्युक्त: प्रत्युवाचेदं कद्रपुत्राननुस्मरन् । स्मृत्वा चैवोपधिकृतं मातुर्दास्यनिमित्तत:,उग्रश्रवाजी कहते हैं--इन्द्रके ऐसा कहनेपर गरुडको कद्रुपुत्रोंकी दुष्टताका स्मरण हो आया। साथ ही उनके उस कपटपूर्ण बर्तावकी भी याद आ गयी, जो माताको दासी बनानेमें कारण था। अतः उन्होंने इन्द्रसे कहा--“इन्द्र! यद्यपि मैं सब कुछ करनेमें समर्थ हूँ, तो भी तुम्हारी इस याचनाको पूर्ण करूँगा कि अमृत दूसरोंको न दिया जाय। साथ ही तुम्हारे कथनानुसार यह वर भी माँगता हूँ कि महाबली सर्प मेरे भोजनकी सामग्री हो जाये!
Sautir uvāca: ity uktaḥ pratyuvācedaṃ kadrāputrān anusmaran | smṛtvā caivopadhikṛtaṃ mātur dāsyanimittataḥ ||
Sauti sprach: So angeredet, erwiderte Garuḍa, indem er sich der Söhne Kadrūs erinnerte. Auch gedachte er ihres trügerischen Ränkespiels, das zur Versklavung seiner Mutter geführt hatte. Von diesem Groll bewegt, antwortete er Indra: Obwohl er alles zu vollbringen vermöge, werde er Indras Bitte erfüllen, dass der Nektar nicht anderen gegeben werde; und er erbat zudem eine Gabe: dass die mächtigen Schlangen ihm zur Speise würden.
शक्र उवाच
Educational Q&A
The verse frames ethical action amid grievance: Garuḍa’s memory of injustice (his mother’s enslavement through deceit) motivates his stance, yet he still honors a commitment to Indra. It highlights how power should be guided by restraint and purpose, and how boons and alliances are negotiated within a moral landscape shaped by past wrongs.
After Indra speaks, Garuḍa replies while recalling the Nāgas’ treachery that led to his mother’s bondage. He agrees to Indra’s request that amṛta not be distributed to others, and he asks in return that the serpents become his food—setting up Garuḍa’s enduring enmity toward the Nāgas.