Previous Verse
Next Verse

Shloka 96

Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)

अत: आप जाज्ञा दें; मैं गुरुदक्षिणाके रूपमें कौन-सी वस्तु ला दूँ।” सैवमुक्तोपाध्यायानी तमुत्तड़्कं प्रत्युवाच गच्छ पौष्यं प्रति राजानं कुण्डले भिक्षितुं तस्य क्षत्रियया पिनद्धे

ataḥ āp ājñā deṃ; maiṃ gurudakṣiṇāke rūpameṃ kauna-sī vastu lā dūṃ.” saivam uktopādhyāyānī tam uttankaṃ pratyuvāca: gaccha pauṣyaṃ prati rājānaṃ kuṇḍale bhikṣituṃ tasya kṣatriyayā pinaddhe.

„So gebietet mir: welchen Gegenstand soll ich als guru-dakṣiṇā bringen?“ Als Uttanka so sprach, erwiderte die Frau des Lehrers: „Geh zu König Pauṣya und erbitte von ihm das Paar Ohrringe, das an den Ohren seiner kṣatriyischen Königin befestigt ist.“

अतःtherefore/from this
अतः:
TypeIndeclinable
Rootअतः
आपyou (honorific)
आप:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Formcommon, nominative, singular
आज्ञाम्command/order
आज्ञाम्:
Karma
TypeNoun
Rootआज्ञा
Formfeminine, accusative, singular
देंgive
दें:
TypeVerb
Rootदा
Formimperative, 2, singular, parasmaipada
अहम्I
अहम्:
Karta
TypePronoun
Rootअस्मद्
Formcommon, nominative, singular
गुरुदक्षिणायाःof the teacher’s fee
गुरुदक्षिणायाः:
TypeNoun
Rootगुरुदक्षिणा
Formfeminine, genitive, singular
रूपेणin the form of/as
रूपेण:
Karana
TypeNoun
Rootरूप
Formneuter, instrumental, singular
कौनसीwhich (one)
कौनसी:
Karma
TypePronoun
Rootकिम्
Formfeminine, accusative, singular
वस्तुम्thing/object
वस्तुम्:
Karma
TypeNoun
Rootवस्तु
Formneuter, accusative, singular
आनयामिshall I bring
आनयामि:
TypeVerb
Rootनी
Formpresent, 1, singular, parasmaipada
इतिthus/quoting
इति:
TypeIndeclinable
Rootइति
साshe
सा:
Karta
TypePronoun
Rootतद्
Formfeminine, nominative, singular
एवम्thus/in this manner
एवम्:
TypeIndeclinable
Rootएवम्
उक्ताhaving been spoken/addressed
उक्ता:
TypeVerb
Rootवच्
Formfeminine, nominative, singular, kta (past passive participle)
उपाध्यायानीthe teacher’s wife
उपाध्यायानी:
Karta
TypeNoun
Rootउपाध्यायानी
Formfeminine, nominative, singular
तम्him
तम्:
Karma
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, accusative, singular
उत्तङ्कम्Uttanka
उत्तङ्कम्:
Karma
TypeNoun
Rootउत्तङ्क
Formmasculine, accusative, singular
प्रत्युवाचreplied
प्रत्युवाच:
TypeVerb
Rootवच्
Formperfect, 3, singular, parasmaipada
गच्छgo
गच्छ:
TypeVerb
Rootगम्
Formimperative, 2, singular, parasmaipada
पौष्यम्to/for King Paushya (name)
पौष्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootपौष्य
Formmasculine, accusative, singular
प्रतिtowards/to
प्रति:
TypeIndeclinable
Rootप्रति
राजानम्king
राजानम्:
Karma
TypeNoun
Rootराजन्
Formmasculine, accusative, singular
कुण्डलेearrings (pair)
कुण्डले:
Karma
TypeNoun
Rootकुण्डल
Formneuter, accusative, dual
भिक्षितुम्to beg/request
भिक्षितुम्:
TypeVerb
Rootभिक्ष्
Formtumun (infinitive)
तस्यof him/of that (king)
तस्य:
TypePronoun
Rootतद्
Formmasculine, genitive, singular
क्षत्रिययाby the Kshatriya woman
क्षत्रियया:
Karana
TypeNoun
Rootक्षत्रिया
Formfeminine, instrumental, singular
पिनद्धेis worn/fastened
पिनद्धे:
TypeVerb
Rootपि-नह् (नह्)
Formpresent, 3, singular, atmanepada

राम उवाच

U
Uttanka
U
Upādhyāyānī (the preceptor’s wife)
K
King Pauṣya
K
Kṣatriya queen
K
Kuṇḍala (earrings)