Shloka 178
Ādi-parva Adhyāya 3 — Janamejaya’s Rite, Dhaumya’s Parīkṣā, and Uttanka’s Kuṇḍala Quest (सर्पसत्रप्रस्तावना–गुरुपरीक्षा–उत्तङ्कोपाख्यान)
उत्तड़क उवाच तक्षकेण महीन्द्रेन्द्र येन ते हिंसित: पिता । तस्मै प्रतिकुरुष्व त्वं पन्नगाय दुरात्मने,इतना कहकर उत्तंक फिर बोले--भूपालशिरोमणे! नागराज तक्षकने आपके पिताकी हत्या की है; अतः आप उस दुरात्मा सर्पसे इसका बदला लीजिये
Uttaṅka uvāca—Takṣakeṇa mahīndrendra yena te hiṁsitaḥ pitā | tasmai pratikuruṣva tvaṁ pannagāya durātmane ||
Uttaṅka sprach: „O Bester der Könige! Takṣaka war es, der deinem Vater Unheil zufügte. Darum musst du von jener bösen Schlange Vergeltung fordern.“ So drängt Uttaṅka den Herrscher zur Rache und stellt sie als königliche Pflicht dar, schweres Unrecht zu beantworten—doch zugleich tritt die ethische Spannung zwischen Gerechtigkeit und vergeltender Wut hervor.
उत्तड़क उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a royal-ethical dilemma: a king is urged to uphold justice by answering grave harm, yet the call to ‘retaliate’ also risks sliding from righteous punishment into vengeance driven by anger.
Uttaṅka informs and provokes the king by naming Takṣaka as the serpent responsible for the father’s death, pressing the king to take action against Takṣaka—an impetus that leads toward the famous serpent-sacrifice (sarpa-satra) episode.