Shloka 31
Gaṅgādvāra-tīrtha, Ulūpī-saṃvāda, and Arjuna’s Dharma-Deliberation (गङ्गाद्वार-तीर्थम्, उलूपी-संवादः)
पाण्डुरा भ्रप्रकाशेन हिमरश्मिनिभेन च । शुशुभे तत् पुरश्रेष्ठ नागैभोगवर्ती यथा,उसके चारों ओर समुद्रकी भाँति विस्तृत एवं अगाध जलसे भरी हुई खाइयाँ बनी थीं, जो उस नगरकी शोभा बढ़ा रही थीं। श्वेत बादलों तथा चन्द्रमाके समान उज्ज्वल चहारदीवारी शोभा दे रही थी, जो अपनी ऊँचाईसे आकाशमण्डलको व्याप्त करके खड़ी थी। जैसे नागोंसे भोगवती सुशोभित होती है, उसी प्रकार उस चहारदीवारीसे खाईसहित वह श्रेष्ठ नगर सुशोभित हो रहा था
pāṇḍurā bhraprakāśena himaraśminibhena ca | śuśubhe tat puraśreṣṭhaṃ nāgaibhogavatī yathā ||
Vāyu sprach: Jene vornehmste Stadt erstrahlte—hell und leuchtend mit einem Glanz wie von Wolken und mit einem Schimmer wie von den kühlen Strahlen des Mondes. Umgeben von weiten, tiefen, wassergefüllten Gräben wie das Meer und gekrönt von einer hellweißen, strahlenden Mauer, die so hoch aufragte, als berühre sie den Himmel, war die Stadt geschmückt—wie Bhogavatī durch die Gegenwart der Nāgas.
वायुदेव उवाच
Educational Q&A
The verse uses the splendour of fortifications—moats and lofty white walls—to suggest the ethical ideal of responsible rule: prosperity and beauty are sustained by protection, order, and vigilant guardianship of the community.
Vāyu is describing a magnificent, well-defended city. Its pale, moonlike radiance, sea-like moats, and sky-reaching ramparts make it appear as splendid as Bhogavatī, the famed city of the Nāgas.