Shloka 1
खाण्डवप्रस्थप्रवेशः तथा इन्द्रप्रस्थनिर्माणवर्णनम् | Entry into Khāṇḍavaprastha and Description of Indraprastha’s Founding
अपर बक। ] अिफकशशाएड< (विदुरागमनराज्यलम्भपर्व) नवनवत्यधिकशततमोड ध्याय: पाण्डवोंके विवाहसे दुर्योधन आदिकी चिन्ता, धृतराष्ट्रका पाण्डवोंके प्रति प्रेमका दिखावा और दुर्योधनकी कुमन्त्रणा वैशम्पायन उवाच ततो राज्ञां चरैराप्तै: प्रवृत्तिरुपनीयत । पाण्डवैरुपसम्पन्ना द्रौपदी पतिभि: शुभा,वैशम्पायनजी कहते हैं--जनमेजय! तदननन््तर सब राजाओंको अपने विश्वसनीय गुप्तचरोंद्वारा यह यथार्थ समाचार मिल गया कि शुभलक्षणा द्रौपदीका विवाह पाँचों पाण्डवोंके साथ हुआ है
Vaiśampāyana uvāca | tato rājñāṃ carair āptaiḥ pravṛttir upanīyatā | pāṇḍavair upasampannā draupadī patibhiḥ śubhā ||
Vaiśampāyana sprach: Daraufhin wurden die Könige durch ihre vertrauenswürdigen Späher zuverlässig über den Hergang unterrichtet—dass die glückverheißende Draupadī ordnungsgemäß den Pāṇḍavas angetraut worden war und sie zu ihren Gemahlen nahm.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
Major dharmic and political turning points do not remain private; they quickly become public knowledge through networks of information. The verse highlights the ethical weight of truthful reporting (āpta-carāḥ) and how rulers’ decisions are shaped by reliable intelligence.
After Draupadī’s marriage to the Pāṇḍavas, the event is reported to various kings through trusted spies. This sets the stage for reactions at court—especially strategic anxiety and counsel among rival factions.