Shloka 9
विदुरस्य द्रुपदसमीपगमनम् — Vidura Conveys Dhṛtarāṣṭra’s Message to Drupada
Devanagari script
कुरुजाड्रलमुख्येषु राष्ट्रेषु नगरेषु च । अनु त्वमभिषिच्यस्व नृपतिं धर्मवत्सला,“तुम्हारे पति कुरुजांगल देशके प्रधान-प्रधान राष्ट्रों तथा नगरोंके राजा हों और उनके साथ ही रानीके पदपर तुम्हारा अभिषेक हो। धर्मके प्रति तुम्हारे हृदयमें स्वाभाविक स्नेह हो
Translation
Vaiśampāyana sprach: „Möge dein Gemahl König sein in den Landen von Kuru-jāṅgala, Herr über die vornehmsten Reiche und Städte; und mögest du zugleich mit ihm zur Königin geweiht und gesalbt werden. Du, die dem Dharma von Natur aus zugetan ist, bewahre dein Herz der Rechtschaffenheit zugewandt.“
Word by Word
कुरुजाङ्गलमुख्येषुin the chief (regions) of Kuru-Jāṅgala
कुरुजाङ्गलमुख्येषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootकुरुजाङ्गलमुख्य
FormMasculine/Neuter, Locative, Plural
राष्ट्रेषुin the kingdoms/realms
राष्ट्रेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootराष्ट्र
FormNeuter, Locative, Plural
नगरेषुin the cities
नगरेषु:
Adhikarana
TypeNoun
Rootनगर
FormNeuter, Locative, Plural
चand
च:
TypeIndeclinable
Rootच
अनुafter; along with; in accordance (with)
अनु:
TypeIndeclinable
Rootअनु
त्वम्you
त्वम्:
Karta
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, Nominative, Singular
अभिषिच्यस्वbe consecrated; get anointed
अभिषिच्यस्व:
TypeVerb
Rootअभि-√सिच्
FormImperative, 2, Singular, Ātmanepada
नृपतिम्the king
नृपतिम्:
Karma
TypeNoun
Rootनृपति
FormMasculine, Accusative, Singular
धर्मवत्सलाfond of dharma; devoted to righteousness
धर्मवत्सला:
TypeAdjective
Rootधर्मवत्सल
FormFeminine, Nominative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Character Dynamics
Dharma Sankata (Moral Dilemma)
War Context
Verse Rasa (Emotional Essence)
Philosophical Teaching
Political Layer
Geographic Context
Meter (Chandas)
Sandhi Notes