Shloka 14
कर्णस्य मन्त्रः — Duryodhana-प्रति नीति-विचारः
Karna’s Counsel on Strategy toward the Pāṇḍavas
यत्नेन तु स तं हर्ष संनिगृहा परंतप: । अनुरूपं तदा वाचा प्रत्युवाच युधिष्ठिरम्,शत्रुसूदन ट्रपदने (बड़े) यत्नसे अपने (हर्षके आवेश)-को रोका और युधिष्ठिरको उनके कथनके अनुरूप ही उत्तर दिया
yatnena tu sa taṃ harṣaṃ sannigṛhya parantapaḥ | anurūpaṃ tadā vācā pratyuvāca yudhiṣṭhiram ||
Doch er, der Bezwinger der Feinde, zügelte mit bewusstem Bemühen jene Woge der Freude und erwiderte darauf Yudhiṣṭhira mit Worten, die dem Gesagten entsprachen—und bewahrte Selbstbeherrschung und Anstand selbst in einem Augenblick innerer Erhebung.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights dharmic restraint: even when joy arises strongly, a noble person checks impulsive emotion and responds with measured, appropriate speech, honoring context and the listener.
Vaiśampāyana narrates that a heroic figure (called 'Parantapa') feels a rush of happiness but consciously suppresses it, then answers Yudhiṣṭhira in a manner suited to Yudhiṣṭhira’s words and the situation.