Shloka 11
Ādi Parva, Adhyāya 193 — Hastināpura Mantra: Duryodhana’s Proposals to Divide the Pāṇḍavas
राजा च राज्ञ: सचिवाश्न सर्वे पुत्राश्न॒ राज्ञ: सुहृदस्तथैव । प्रेष्याश्न सर्वे नेखिलेन राजन् हर्ष समापेतुरतीव तत्र,राजन! पाण्डवोंकी चाल-ढाल सिंहके समान पराक्रमसूचक थी, उनकी आँखें साँड़के समान बड़ी-बड़ी थीं, उन्होंने काले मृगचर्मके ही दुपट्टे ओढ़ रखे थे, उनकी हँसलीकी हड्डियाँ मांससे छिपी हुई थीं और भुजाएँ नागराजके शरीरके समान मोटी एवं विशाल थीं। उन पुरुषसिंह पाण्डवोंको देखकर राजा ट्रुपद, उनके सभी पुत्र, मन्त्री, इष्ट-मित्र और समस्त नौकर-चाकर ये सब-के-सब वहाँ बड़े ही प्रसन्न हुए
vaiśampāyana uvāca |
rājā ca rājñaḥ sacivāś ca sarve putrāś ca rājñaḥ suhṛdas tathaiva |
preṣyāś ca sarve nikhilena rājan harṣaṃ samāpetur atīva tatra ||
Vaiśaṃpāyana sprach: Dort wurden der König, alle Minister des Königs, die Söhne des Königs und ebenso seine Wohlgesinnten, zusammen mit sämtlichen Dienern ohne Ausnahme, von großer Freude erfüllt. Als man die Pāṇḍavas sah—Männer von löwenhaftem Auftreten und offenkundiger Tapferkeit—jubelte Drupadas ganzer Umkreis, denn ihre Gegenwart verhieß Stärke, verbunden mit rechtem Vorhaben, und die Hoffnung auf ein Bündnis im Einklang mit dem Dharma.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights a dharmic social ideal: when worthy and powerful guests arrive with rightful intent, a king’s entire polity—ministers, family, allies, and servants—responds with unified goodwill. Such collective joy reflects political ethics grounded in recognizing virtue and strengthening righteous alliances.
Vaiśampāyana narrates to King Janamejaya that Drupada and everyone around him—sons, ministers, friends, and attendants—became exceedingly delighted upon seeing the Pāṇḍavas. The surrounding prose context emphasizes the Pāṇḍavas’ heroic appearance, which heightens Drupada’s welcoming joy.