Next Verse

Shloka 1

द्रौपदी-प्राप्तिः, कुन्त्याः वाक्यप्रमादः, भ्रातृ-एक्यनिर्णयः

Draupadī’s Arrival, Kuntī’s Unintended Utterance, and the Decision for Fraternal Unity

इस प्रकार श्रीमहाभारत आदिपव॑ेके अन्तर्गत चैत्ररथपर्वमें वसिष्ठोपाख्यानविषयक एक सौ इक्यासीवाँ अध्याय पूरा हुआ ॥/ १८१ ॥। द्वयशीर्त्याधेकशततमो< ध्याय: पाण्डवोंका धौम्यको अपना पुरोहित बनाना अर्जुन उवाच अस्माकमनुरूपो वै यः स्याद्‌ गन्धर्व वेदवित्‌ । पुरोहितस्तमाचक्ष्व सर्व हि विदितं तव,अर्जुनने कहा--गन्धर्वराज! हमारे अनुरूप जो कोई वेदवेत्ता पुरोहित हों, उनका नाम बताओ; क्‍योंकि तुम्हें सब कुछ ज्ञात है

arjuna uvāca | asmākam anurūpo vai yaḥ syād gandharva vedavit | purohitas tam ācakṣva sarva hi viditaṃ tava ||

Arjuna sprach: «O König der Gandharvas, sage uns, wer für uns ein geeigneter Priester (Purohita) wäre—einer, der die Veden kennt und unserem Stand entspricht. Nenne seinen Namen, denn dir ist alles bekannt.»

अस्माकम्of us / our
अस्माकम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
Form—, षष्ठी, बहुवचन
अनुरूपःsuitable, fitting
अनुरूपः:
विशेषण (कर्तृपदस्य)
TypeAdjective
Rootअनुरूप
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
यःwho
यः:
कर्ता (स्यात्)
TypePronoun
Rootयद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
स्यात्may be / should be
स्यात्:
TypeVerb
Rootअस् (भू/अस् धातु)
Formविधिलिङ्, —, प्रथम, एकवचन, परस्मैपद
गन्धर्वO Gandharva (king)
गन्धर्व:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootगन्धर्व
Formपुंलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन
वेदवित्knower of the Veda
वेदवित्:
विशेषण (पुरोहितस्य)
TypeAdjective
Rootवेदविद्
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
पुरोहितःpriest
पुरोहितः:
कर्ता (आचक्ष्व)
TypeNoun
Rootपुरोहित
Formपुंलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
तम्him
तम्:
कर्म (आचक्ष्व)
TypePronoun
Rootतद्
Formपुंलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन
आचक्ष्वtell, name (him)
आचक्ष्व:
TypeVerb
Rootआ-चक्ष्
Formलोट्, आज्ञार्थ, मध्यम, एकवचन, आत्मनेपद
सर्वम्everything
सर्वम्:
कर्म (विदितम् इति)
TypePronoun/Adjective
Rootसर्व
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन
हिfor, indeed
हि:
TypeIndeclinable
Rootहि
विदितम्known
विदितम्:
TypeAdjective/Participle
Rootविद् (ज्ञाने) → विदित (क्त)
Formनपुंसकलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन, कर्मणि (past passive participle)
तवto you / your
तव:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद्
Form—, षष्ठी, एकवचन

अर्जुन उवाच

A
Arjuna
G
Gandharva (Gandharva-king, addressed)

Educational Q&A

The verse highlights the dharmic importance of choosing a qualified purohita—one who is truly Veda-learned and appropriate to the patron’s status—showing that right ritual guidance is part of righteous governance and conduct.

Arjuna addresses the Gandharva-king and requests that he identify a Veda-knowing priest suitable for the Pandavas, appealing to the Gandharva’s reputed omniscience.