Shloka 11
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
जानन्नपि च यः पापं शक्तिमान् न नियच्छति । ईश: सन् सो$पि तेनैव कर्मणा सम्प्रयुज्यते,जो मनुष्य शक्तिमान् एवं समर्थ होते हुए भी जान-बूझकर पापको नहीं रोकता, वह भी उसी पापकर्मसे लिप्त हो जाता है कच्चित् तातापविषध्नं ते कच्चिन्नन्दसि पुत्रक | अजानतामदोषाणां सर्वेषां रक्षसां वधात् “तात! तुम्हारे इस यज्ञमें कोई विघ्न तो नहीं पड़ा? बेटा! तुम्हारे पिताकी हत्याके विषयमें कुछ भी न जाननेवाले इन सभी निर्दोष राक्षसोंका वध करके कया तुम्हें प्रसन्नता होती है?
jānann api ca yaḥ pāpaṃ śaktimān na niyacchati | īśaḥ san so 'pi tenaiva karmaṇā samprayujyate || kaccit tāta apaviṣadhnaṃ te kaccin nandasi putraka | ajānatām adoṣāṇāṃ sarveṣāṃ rakṣasāṃ vadhāt ||
Aurva sprach: „Selbst wenn man weiß, dass es Sünde ist: Hält ein Mächtiger das Böse nicht zurück, so wird er — auch wenn er Herr seiner selbst ist — durch eben diese Tat mitschuldig. Sage mir, liebes Kind: Ist dein Ritus ohne Hindernis vorangeschritten? Und empfindest du wahrhaft Freude, nachdem du all diese Rākṣasas getötet hast, die in dieser Sache unschuldig waren und nichts vom Tod deines Vaters wussten?“
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
The verse teaches moral complicity: if a person has the power to prevent wrongdoing and knowingly fails to restrain it, that person shares the guilt of the act. Ethical responsibility includes preventing harm when one is capable, not merely avoiding direct action.
Aurva addresses his son, first stating a principle about shared culpability when one does not stop sin despite being able to do so. He then asks whether the son’s sacrificial rite has proceeded without impediment and challenges the son’s satisfaction at having slain rākṣasas who were innocent and unaware regarding the father’s death.