Shloka 1
Ādi Parva, Adhyāya 180 — Svayaṃvara-Virodha and Pāṇḍava Parākrama
Draupadī Episode
जज बक। अकाल एकोनाशीरत्याधिेकशततमो< ध्याय: ऑऔर्व और पितरोंकी बातचीत तथा और्वका अपनी क्रोधाग्निको बडवानलरूपसे समुद्रमें त्यागना ऑर्व उवाच उक्तवानस्मि यां क्रोधात् प्रतिज्ञां पितरस्तदा । सर्वलोकविनाशाय न सा मे वितथा भवेत्,औरवने कहा--पितरो! मैंने क्रोधवश उस समय जो सम्पूर्ण लोकोंके विनाशकी प्रतिज्ञा कर ली थी, वह झूठी नहीं होनी चाहिये अर-क्रा् अशीर्त्याधिकशततमो<& ध्याय: पुलस्त्य आदि महर्षियोंके समझानेसे पराशरजीके द्वारा राक्षससत्रकी समाप्ति गन्धर्व उवाच एवमुक्तः स विप्रर्षिवसिष्ठेन महात्मना । न्ययच्छदात्मन: क्रोधं॑ सर्वलोकपराभवात् गन्धर्व कहता है--अर्जुन! महात्मा वसिष्ठके यों कहनेपर उन ब्रह्मर्षि पराशरने अपने क्रोधको समस्त लोकोंके पराभवसे रोक लिया
aurva uvāca | uktavān asmi yāṁ krodhāt pratijñāṁ pitaras tadā | sarvalokavināśāya na sā me vitathā bhavet ||
Aurva sprach: „O Väter (ahnenhafte Weisen), einst legte ich im Zorn ein Gelübde ab, das auf die Vernichtung aller Welten zielte. Dieses Gelübde darf sich nicht als falsch erweisen.“
ऑर्व उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the moral tension between truthfulness (keeping one’s word) and the danger of vows made in anger. It implicitly raises the dharmic question: when a pledge has catastrophic consequences, wisdom and restraint are needed to align one’s commitment with the welfare of the worlds.
Sage Aurva addresses his ancestral elders (Pitṛs), recalling that he once vowed—out of anger—to bring about the destruction of all worlds, and he insists that his vow should not become untrue. This sets up the ensuing counsel and resolution about redirecting or relinquishing destructive wrath.