Shloka 26
बक-राक्षसस्य आह्वानम् तथा वृक्षयुद्धम्
Summons of Baka and the Tree-Weapon Engagement
सुकुमारतरामेनां महारहशयनोचिताम् | शयानां पश्यताद्येह पृथिव्यामतथोचिताम्,“जो शत्रुसमूहका संहार करनेवाले वसुदेवजीकी बहिन तथा महाराज कुन्तिभोजकी कन्या हैं, समस्त शुभ लक्षणोंके कारण जिनका सदा समादर होता आया है, जो राजा विचित्रवीर्यकी पुत्रवधू तथा महात्मा पाण्डुकी धर्मपत्नी हैं, जिन्होंने हम-जैसे पुत्रोंको जन्म दिया है, जिनकी अंगकान्ति कमलके भीतरी भागके समान है, जो अत्यन्त सुकुमार और बहुमूल्य शय्यापर शयन करनेके योग्य हैं, देखो, आज वे ही कुन्तीदेवी यहाँ भूमिपर सोयी हैं! ये कदापि इस तरह शयन करनेके योग्य नहीं हैं
sukumāratarām enāṁ mahārahaśayanocitām | śayānāṁ paśyatādyeha pṛthivyām atathocitām ||
Vaiśampāyana sprach: „Seht heute hier: Sie, die Zarteste, würdig eines kostbaren und edlen Lagers, liegt auf der bloßen Erde, obgleich eine solche Ruhestätte ihr gänzlich nicht ziemt. Dieselbe Frau, die Vasudevas Schwester ist, die Tochter des Königs Kuntibhoja, stets geehrt um ihrer glückverheißenden Zeichen willen; die zur Schwiegertochter König Vicitravīryas wurde und zur rechtschaffenen, dem Dharma gemäßen Gemahlin des großherzigen Pāṇḍu; die Söhne wie uns gebar; deren Glanz dem innersten Herzen einer Lotosblüte gleicht — sie, Kuntī, wird nun schlafend auf dem Boden gesehen. Dies ist kein Zustand, den sie verdient.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical shock of seeing a revered, virtuous royal woman reduced to hardship. It evokes compassion and underscores how dharma includes honoring the dignity of the righteous and recognizing the injustice of undeserved suffering.
The speaker draws attention to Kuntī’s present condition—sleeping on the bare earth—contrasting it with her noble status, auspicious qualities, and familial roles (sister of Vasudeva, daughter of Kuntibhoja, wife of Pāṇḍu). The tone is lamenting and meant to move listeners to empathy.