Shloka 14
आदि पर्व — अध्याय 148: कुन्ती–ब्राह्मणसंवादः (दुःखमूल-प्रश्नः) / Kuntī and the Brahmin: Inquiry into the Root of Suffering
पौरा ऊचु. दुर्योधनप्रयुक्तेन पापेनाकृतबुद्धिना । गृहमात्मविनाशाय कारितं दाहितं च तत्,पुरवासी बोले--अहो! पुरोचनका अन्तःकरण अपने वशमें नहीं था। उस पापीने दुर्योधनकी आज्ञासे अपने ही विनाशके लिये इस घरको बनवाया और जला भी दिया! अहो! धिककार है, धुृतराष्ट्रकी बुद्धि बहुत बिगड़ गयी है, जिसने शुद्ध हृदयवाले पाण्डुपुत्रोंको शत्रुकी भाँति आगमें जला दिया
paurā ūcuḥ | duryodhana-prayuktena pāpena akṛta-buddhinā | gṛham ātma-vināśāya kāritaṁ dāhitaṁ ca tat |
Die Bürger sprachen: „Auf Duryodhanas Anstiften ließ jener Sünder mit verkehrtem Urteil dieses Haus zu seinem eigenen Verderben errichten—und nun hat er es auch noch verbrannt. Weh! Welch Schande: Dhṛtarāṣṭras Einsicht ist völlig verdorben, denn er ließ die lauterherzigen Söhne Pāṇḍus im Feuer verbrennen, als wären sie Feinde.“
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ethical collapse that follows when rulers and agents act from envy and delusion: adharma-driven schemes meant to destroy the innocent rebound into self-destruction, and a king’s compromised judgment (Dhṛtarāṣṭra’s) becomes a central moral failing.
After the burning of the house built as a trap (the lac-house), the citizens comment that Purocana—acting under Duryodhana’s instigation—built the house for ruin and has now burned it; they also condemn Dhṛtarāṣṭra for treating the blameless sons of Pāṇḍu like enemies and consigning them to fire.