Shloka 24
Hiḍimbā’s Account and the Bhīma–Hiḍimba Engagement (आदि पर्व, अध्याय १४२)
विनिद्रकरणं घोरं हृदि शल्यमिवार्पितम् | शोकपावकमुद्धूतं कर्मणैतेन नाशय,मेरे हृदयमें भयंकर काँटा-सा चुभ रहा है, जो मुझे नींद नहीं लेने देता। शोककी आग प्रजवलित हो उठी है, आप (मेरे द्वारा प्रस्तावित) इस कार्यको पूरा करके मेरे हृदयकी शोकाग्निको बुझा दीजिये
vinidrākaraṇaṁ ghoraṁ hṛdi śalyam ivārpitam | śokapāvakam uddhūtaṁ karmaṇaitena nāśaya ||
Duryodhana sagte: „Ein grauenhafter, schlafraubender Schmerz — wie ein Dorn, der mir ins Herz getrieben ist — quält mich. Das Feuer der Trauer ist aufgestachelt; indem du diese Tat vollbringst, lösche die Flamme des Kummers in meinem Innern.“
दुर्योधन उवाच
Educational Q&A
The verse illustrates how unchecked grief and envy can harden into obsessive resolve: inner suffering is projected outward, and one seeks relief through harmful action. Ethically, it warns that acting from agitation (śoka) and fixation (śalya-like pain) can lead to adharma rather than true peace.
Duryodhana, distressed and sleepless, speaks to an implied listener/agent and presses for the completion of a proposed deed. He frames his inner torment as a ‘thorn in the heart’ and asks that the action be carried out to ‘extinguish’ his burning sorrow.