Shloka 29
Vāraṇāvata-praveśa and Jatugṛha-saṃdeha
Entry into Vāraṇāvata and Suspicion of the Lac-House
कृत्वा धनुषि ते मार्गान् रथचर्यासु चासकृत् । गजपृष्ठे<श्वपृष्ठे च नियुद्धे च महाबल:,उन महाबली राजकुमारोंने पहले धनुष-बाणके पैंतरे दिखाये। तदनन्तर रथ-संचालनके विविध मार्गों (शीघ्र ले जाना, लौटा लाना, दायें, बायें और मण्डलाकार चलाना आदि)-का अवलोकन कराया। फिर कुश्ती लड़ने तथा हाथी और घोड़ेकी पीठपर बैठकर युद्ध करनेकी चातुरीका परिचय दिया
kṛtvā dhanuṣi te mārgān rathacaryāsu cāsakṛt | gajapṛṣṭhe 'śvapṛṣṭhe ca niyuddhe ca mahābalaḥ ||
Dhṛtarāṣṭra sprach: „Jene mächtigen Prinzen zeigten zunächst die verschiedenen Kunstgriffe des Bogenschießens. Dann führten sie wieder und wieder die unterschiedlichen Bahnen des Wagenlenkens vor — schnellen Vorstoß, Rückzug, Wendungen nach rechts und links sowie das Fahren im Kreis. Danach bewiesen sie ihr Können im Nahkampf und im Kampf, auf Elefanten und Pferden reitend.“
धृतराष्ट उवाच
Educational Q&A
The verse underscores that royal power and warriorhood are grounded in disciplined training and technical mastery. Martial capability is presented as a cultivated duty (kṣatriya-dharma), implying that strength should be guided by skill, control, and preparedness rather than impulsive violence.
Dhṛtarāṣṭra describes a public demonstration of the princes’ military education: first archery maneuvers, then advanced chariot-driving patterns, and finally proficiency in close combat and mounted fighting from elephants and horses.