Shloka 77
Ādi-parva Adhyāya 132 — Duryodhana’s Instructions to Purocana at Vāraṇāvata
Lākṣāgṛha Planning
तमुवाचापसर्पेति द्रोणो5प्रीतमना इव । नैतच्छक्यं त्वया वेद्धुं लक्ष्यमित्येव कुत्सयन्,उनका उत्तर सुनकर द्रोणाचार्य मन-ही-मन अप्रसन्न-से हो गये और उन्हें झिड़कते हुए बोले, “हट जाओ यहाँसे, तुम इस लक्ष्यको नहीं बींध सकते”
tam uvāca apasarpeti droṇo 'prītamanā iva | na etac chakyaṃ tvayā veddhuṃ lakṣyam ity eva kutsayan |
Vaiśampāyana sprach: Droṇa, als sei er innerlich unzufrieden, wies ihn schroff zurecht und sagte: „Tritt beiseite! Du bist nicht imstande, dieses Ziel zu durchbohren.“ In diesem Augenblick ist das Urteil des Lehrers kein Zuspruch, sondern eine schneidende Abweisung und offenbart die Spannung zwischen Verdienst, Erwartung und der Ethik des Unterrichts in einem wettstreitenden Kampfkunstmilieu.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights how authority in education can be exercised through discouragement and exclusion, raising ethical questions about a teacher’s duty to assess fairly, cultivate ability, and avoid humiliating speech—especially in formative, competitive training.
In the context of an archery/target test, Drona reacts with visible inner displeasure and dismisses the person before him, declaring that he cannot pierce the target and ordering him to step aside.