Shloka 44
धृतराष्ट्र–दुर्योधन संवादः
Vāraṇāvata-vivāsana-nīti: Dhṛtarāṣṭra and Duryodhana’s Policy Dialogue
भरद्वाजो5पि भगवानारुरोह दिवं तदा । तत्रैव च वसन् द्रोणस्तपस्तेपे महातपा:,कुछ दिनों बाद भगवान् भरद्वाज भी स्वर्गवासी हो गये और महातपस्वी द्रोण उसी आश्रममें रहकर तपस्या करने लगे
bharadvājo ’pi bhagavān āruroha divaṃ tadā | tatraiva ca vasan droṇas tapas tepe mahātapāḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Dann stieg auch der ehrwürdige Weise Bharadvāja zum Himmel empor. Dort, in eben jener Einsiedelei, blieb Droṇa—selbst ein großer Asket—und setzte seine Askese fort. Die Stelle betont die Kontinuität geistiger Zucht über Generationen hinweg: Der Lehrer scheidet, doch der Schüler bewahrt das Leben von tapas und Selbstbeherrschung am selben heiligen Ort.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights the ideal of steadfast tapas: even after the departure of an elder (Bharadvāja), the disciple (Droṇa) maintains disciplined spiritual practice in the same sacred environment, reflecting continuity of dharma and self-restraint.
Bharadvāja passes on—described as ascending to heaven—while Droṇa remains in the hermitage and continues performing austerities, marking a transition from the father’s presence to the son’s independent ascetic life.