Shloka 37
Droṇa’s Ācārya-Dakṣiṇā: Capture of Drupada and Division of Pāñcāla (द्रोण-आचार्यदक्षिणा)
एवमस्त्विति तं चापि प्रत्युवाच युधिष्ठिर: । ते रथैर्नगराकारैदेशजैक्ष गजोत्तमै:,यह सुनकर युधिष्ठिरने 'एवमस्तु” कहकर दुर्योधनकी बात मान ली। फिर वे सभी शूरवीर कौरव पाण्डवोंके साथ नगराकार रथों तथा स्वदेशमें उत्पन्न श्रेष्ठ हाथियोंपर सवार हो नगरसे निकले और उद्यान-वनके समीप पहुँचकर साथ आये हुए प्रजावर्गके बड़े-बड़े लोगोंको विदा करके जैसे सिंह पर्वतकी गुफामें प्रवेश करे, उसी प्रकार वे सब वीर भ्राता उद्यानकी शोभा देखते हुए उसमें प्रविष्ट हुए
evam astv iti taṃ cāpi pratyuvāca yudhiṣṭhiraḥ | te rathair nagarākāraiḥ deśajaiś ca gajottamaiḥ ||
Vaiśampāyana sprach: Als er dies hörte, erwiderte Yudhiṣṭhira: „So sei es“, und nahm Duryodhanas Vorschlag an. Dann zogen jene Helden—Kauravas und Pāṇḍavas gemeinsam—aus der Stadt hinaus, auf gewaltigen, stadtgleichen Wagen und auf vorzüglichen Elefanten aus eigenem Land, den Gartenwäldern entgegen. Als sie die Nähe erreicht hatten, entließen sie die führenden Bürger, die sie begleitet hatten; und wie Löwen, die in eine Berghöhle treten, betraten die tapferen Brüder den Garten, seine Schönheit betrachtend.
वैशम्पायन उवाच
Educational Q&A
The verse highlights royal decorum and restraint: Yudhiṣṭhira’s measured assent (“evam astu”) reflects a dharmic tendency to maintain harmony and propriety in public settings, even amid underlying rivalry. It also shows the importance of orderly conduct—moving with the people’s accompaniment, then formally dismissing them before entering a private space.
Yudhiṣṭhira agrees to Duryodhana’s suggestion. The Kauravas and Pāṇḍavas depart the city together on grand chariots and fine native elephants, reach the garden-woods, dismiss the prominent citizens who escorted them, and then enter the garden like lions entering a mountain cave, observing its beauty.