Shloka 35
कृपकृपी-जननम्
The Birth of Kṛpa and Kṛpī; Kṛpa’s Attainment of Astras
Devanagari script
पूर्वपूर्वतमाभावं मत्वा लिप्सेत वै सुतम् । उत्तमादवरा: पुंस: काडुशक्षन्ते पुत्रमापदि,“इनमेंसे पूर्व-पूर्वके अभावमें ही दूसरे-दूसरे पुत्रकी अभिलाषा करे। आपत्तिकालमें नीची जातिके पुरुष श्रेष्ठ पुरुषसे भी पुत्रोत्पत्तिकी इच्छा कर सकते हैं
Transliteration
pūrvapūrvātamābhāvaṁ matvā lipseta vai sutam | uttamād avarāḥ puṁsaḥ kāṅkṣante putram āpadi ||
Translation
„Nur wenn die früheren (zuvor genannten) Söhne fehlen, darf man nach einem weiteren Sohn verlangen. In Zeiten der Not können Männer geringeren Standes sogar danach trachten, durch einen Mann höheren Standes einen Sohn zu zeugen—eine Zulassung für den Ausnahmefall, nicht die gewöhnliche Norm.“
Word by Word
पूर्वपूर्वतमाभावम्the absence of the earlier/previous (son)
पूर्वपूर्वतमाभावम्:
Karma
TypeNoun
Rootपूर्व-पूर्वतम-अभाव
FormMasculine, Accusative, Singular
मत्वाhaving considered/knowing
मत्वा:
TypeVerb
Rootमन् (to think/consider)
Formक्त्वा (absolutive/gerund), Parasmaipada (usage-neutral here)
लिप्सेतshould desire to obtain
लिप्सेत:
TypeVerb
Rootलिप्स् (desiderative of लभ्, to wish to obtain)
FormVidhi-linga (optative), Present-system, 3rd, Singular, Parasmaipada
वैindeed
वै:
TypeIndeclinable
Rootवै
सुतम्a son
सुतम्:
Karma
TypeNoun
Rootसुत
FormMasculine, Accusative, Singular
उत्तमात्from a superior (man)
उत्तमात्:
Apadana
TypeAdjective
Rootउत्तम
FormMasculine, Ablative, Singular
अवराःinferior (men)
अवराः:
Karta
TypeAdjective
Rootअवर
FormMasculine, Nominative, Plural
पुंसःof a man
पुंसः:
TypeNoun
Rootपुम्स्/पुंस्
FormMasculine, Genitive, Singular
काङ्क्षन्तेdesire/long for
काङ्क्षन्ते:
TypeVerb
Rootकाङ्क्ष् (to desire)
FormLat (present indicative), 3rd, Plural, Atmanepada
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
Karma
TypeNoun
Rootपुत्र
FormMasculine, Accusative, Singular
आपदिin calamity/in distress
आपदि:
Adhikarana
TypeNoun
Rootआपद्
FormFeminine, Locative, Singular
Speaker
वैशम्पायन उवाच
Characters & Entities
V
VaiśaṃpāyanaVerse Rasa (Emotional Essence)
Sandhi Notes