Shloka 26
वसमानमरण्येषु नित्यं शमपरायणम् । त्वयाहं हिंसितो यस्मात् तस्मात् त्वामप्यहं शपे,नरश्रेष्ठ! मैं तो फल-मूलका आहार करनेवाला एक मुनि हूँ और मृगका रूप धारण करके शम-दमके पालनमें तत्पर हो सदा जंगलोंमें ही निवास करता हूँ। मुझ निरपराधको मारकर यहाँ तुमने क्या लाभ उठाया? तुमने मेरी हत्या की है, इसलिये बदलेमें मैं भी तुम्हें शाप देता हूँ
vasamānam araṇyeṣu nityaṁ śamaparāyaṇam | tvayāhaṁ hiṁsito yasmāt tasmāt tvām apy ahaṁ śape, naraśreṣṭha |
„Stets in den Wäldern wohnend, der Ruhe und Selbstzucht ergeben, bin ich von dir verletzt worden. Da du mich verwundet (und getötet) hast, so verfluche auch ich dich, o Bester der Männer. Obgleich ich als Asket lebte — von Früchten und Wurzeln zehrend und die Gestalt eines Hirsches tragend — hast du mich, den Unschuldigen, erschlagen; welchen Gewinn suchtest du in dieser Tat? Weil du mir das Leben nahmst, antworte ich mit einem Fluch.“
मृग उवाच
Educational Q&A
The verse underscores ethical accountability: harming an innocent being—especially one devoted to restraint and non-violence—invites moral consequence. It frames violence done for gain as adharma and presents the curse as a narrative expression of karmic retribution.
A being who has assumed the form of a deer speaks to the man who shot him. Declaring that he lived in the forest devoted to śama (calm restraint), he reproaches the killer for slaying an innocent and, because he has been killed, pronounces a curse upon him.